Tags

,

Gemeente van Jezus Christus,

[intro]
je hoort tegenwoordig nogal eens de kreet ‘durf je kwetsbaar op te stellen’. In boeken over management, in artikelen over hoe je een goede relatie krijgt, in bladen als de Happinez en de Flow – telkens stuit je weer op dat advies: ‘je kwetsbaar opstellen’. Het schijnt helemaal bij deze tijd te horen. Maar waar komt dit vandaan, en klopt het ook? Dit thema is afkomstig uit een boek van Brené Brown, een Amerikaanse hoogleraar. ‘De kracht van kwetsbaarheid’, heet haar bestseller in het Nederlands. Er zijn er tienduizenden van verkocht, alleen al in ons land.
Blijkbaar is er behoefte aan zo’n geluid in onze tijd. Leven we immers niet in een wereld die gericht is op perfectionisme? Op social media lijken we allemaal een fijn en succesvol leven te hebben – de minder mooie dingen deel je maar liever niet. Op het werk zullen velen niet snel zeggen dat het niet goed gaat – bang dat ze erop worden afgerekend. Ook in relaties vinden mensen het moeilijk zich bloot te geven – figuurlijk dan. En het gevolg? We hebben al snel een muurtje om ons heen, een verdediging, een façade voor de buitenwereld. Contacten blijven oppervlakkig. ‘Hoe gaat het? Goed hoor!’
Toch bevredigt deze houding mensen niet, en dáárom slaat denk ik die kreet aan van ‘durf je kwetsbaar op te stellen’. Juist kwetsbaarheid, eerlijk zijn over wat je niet goed kunt en wat je eng vindt, is de basis van dingen zoals liefde, vertrouwen en vreugde. Tegelijk is het spannend: zul je de ander niet tegenvallen? Je kunt afgewezen worden, of afgeserveerd. Je kwetsbaarheid tonen, het is een sprong in het diepe, en succes is níet gegarandeerd!
Waarom begin ik hiermee op deze Kerstmorgen? Wel, hierom: omdat Gód kwetsbaar durft te zijn met Kerst. Jezus werd geboren, en dat wil zeggen: de grote God stelt zich kwetsbaar op! ‘Kerst is kwetsbaarheid’ als u dat meeneemt ben ik blij.

[de tegenstelling in de tekst]
We lazen uit het Evangelie van Lukas. Het verhaal daar valt uiteen in twee delen. In het eerste deel horen we heel eenvoudig de gebeurtenissen. Jozef en Maria komen naar Bethlehem, en in een stal wordt Maria’s kind geboren. Aardse eenvoud. In het tweede deel krijgen we dezelfde gebeurtenissen echter te zien in een heel ander licht. Het kindje in de kribbe wordt met hoge titels aangeduid: de zaligmaker (of Redder), de Christus (dat wil zeggen de verwachte Messias, de gezalfde van God), de Heer zelfs – dat is een titel die vaak voor God Zelf wordt gebruikt!
Hoe die twee dingen samengaan, dat is het wonder, de paradox van Kerst. Die woorden van de engel, ik lees ze nog een keer voor. Hij zegt tegen de herders “heden is voor u in de stad van David de Redder geboren; Hij is de Messias, de Heer”. Nou dat belooft wat, hoor je de herders denken die het aanhoren. Wie is die geweldige persoon waar de engel over spreekt, en waar vind je hem? dan gaat de engel verder: “En dit zal voor u het teken zijn: u zult een baby vinden, in doeken gewikkeld en liggend in een voerbak”.
Wát een tegenstelling! Hoe kan dat samengaan? Wel, dat kan, omdat de hoge God zich hier kwetsbaar maakt. De Heer, Jezus, God zelf, wordt een kwetsbaar kind. Wat een risico! Maar wat kan dit ook tot grote dingen leiden! Of zal het fout aflopen?

[God levert zich weerloos uit]
God stelt zich kwetsbaar op, Hij werd een mens, een baby. Waarom? Wij mensen doen vaak alsof we niet kwetsbaar zijn, we houden de schone schijn op. Maar God… Hij ís echt de hoogste en beste en heeft geen zwakke plekken. Als wij onze kwetsbaarheid tonen, worden we alleen maar eerlijk. Maar God, Hij wordt hier wat Hij níet is: kwetsbaar. Nogmaals, waarom?

Waarom? Omdat God de God van mensen wil zijn. Daarvoor heeft Hij ons gemaakt, om in relatie met Hem te leven. Maar, zo lezen we in de Bijbel, dat is vanaf het begin al misgelopen. We zoeken het liever zélf uit. Denken dat we gelukkiger zijn als we zelf bovenaan staan, zonder iemand boven ons – en juist zo lopen we het geluk mis, moeten we ons steeds weer groter en beter voordoen dan we zijn. Maar God blijft bij zijn plan: Hij wil de God van mensen zijn. Nu kan Hij natuurlijk zijn wil opleggen met macht, ieder dwingen om te buigen. Hij is immers God – dezelfde God die de hele aarde schiep, en alle sterrenstelsels! Macht genoeg… Alleen, zó doet Hij het niet, wil Hij het niet, met macht alleen. Nee, Hij wil mensen die vrijwillig zijn liefde beantwoorden. En dáárom, en daarin stelt God zich kwetsbaar op. Hij levert zich uit aan de mensen en aan wat ze met Hem doen. Zullen ze zijn liefde beantwoorden, of Hem botweg afwijzen?
Want ja, je kwetsbaar opstellen is een risico! Dat blijkt wel uit het vervolg. Er komen herders en wijzen het kind aanbidden. Maar… er is ook koning Herodes die zich bedreigd voelt door dit kind. Hij wil het doden. Meteen al als baby moet Jezus vluchten naar Egypte. Kerst is niet alleen een schattig feest! Het is God die zich ongewapend begeeft onder zijn tegenstanders en critici!
God levert zich weerloos uit in Jezus. Hoe loopt het immers met Hem af? Jezus kreeg volgelingen, maar ook vijanden. Op het laatst laten al zijn vrienden hem in de steek. Hij werd ter dood gebracht, vermoord. ‘Zijn wieg was een kribbe, zijn troon was een kruis’. Zó kwetsbaar, zó weerloos komt God in onze wereld. Wat een gevaarlijke, risicovolle opstelling is dit! Waar moet het op uitlopen? Gaat dit niet helemaal mis?

[onze reactie]
De grote God komt kwetsbaar naar de mensen toe. Dat was toen, in Bethlehem, maar het is nog steeds zo. De Heer van hemel en aarde dwingt u en jou nergens toe! Je bent vrij om Hem af te wijzen, te bespotten en te beledigen. Er komt dan géén vuur uit de hemel, de aarde splijt niet open om u op te slokken. God levert zich in zekere zin uit aan ons. Hij komt naar u toe, ook vandaag. In de Bijbelwoorden, die we vrij zijn om al dan niet te lezen. In deze preek, die je vrij naast je kunt neerleggen. Maar Hij roept, ook ú en jou! Hij zegt: hier ben ik. Laat mij toe in je leven! Laat mij je veranderen en bevrijden.
De Heer roept, maar dwingt niet. Hij roept vandaag: kom bij mij! Kniel bij de kribbe. Weet dat je kwetsbaar bent. Dring je schuld en schaamte niet meer weg, maar laat ze helen door Mij. Hij roept: doe troonsafstand – laat Mij die plek innemen. dat zal beter gaan! Maar… Hij dwingt u niet. Kwetsbaar stelt de eeuwige God zich op, met het risico dat Hij afgewezen wordt en uitgelachen.
Hoe reageert u? Op deze boodschap? Op het kerstkind, op God die zich weerloos in een voerbak laat stoppen? Ziet u er iets in? Misschien vindt u dit hoogst vaag allemaal. Als je in God gelooft, dan liever in een almachtige God die alles in de hand houdt. Daar heb je wat aan!
Tussen haakjes, zo’n geloof laat mensen die bekende vraag stellen: “als er een God is, waarom doet Hij dan niets aan dit-en-dat? Die ellende in Syrië… waarom houdt Hij zo’n aanslag op een kerstmarkt niet tegen?” Enzovoorts. Wij hebben zo graag een God die duidelijk zijn macht toont – ik ook hoor! Maar Kerst toont ons God die zich weerloos maakt, kwetsbaar is. Hij lijdt mee – van kribbe tot kruis tot kerstmarkt.

[God(s plan) gaat zijn eigen verborgen gang]
Maar wat dan? Loopt het niet allemaal fout af dan? Jezus werd verworpen en vermoord. De wereld is nog altijd een tranendal. Is Gods poging tot toenadering mislukt? En mislukt die niet dagelijks, want wie gelooft er in Hem? Hoevelen wijzen Hem niet af!
En toch… en toch gaat Gods plan door. Toen, en ook nu! Want ja, Jezus’ weg ging van kribbe naar kruis. Maar daarna kwam de opstanding! Dan blijkt dat er bij God méér is dan weerloze kwetsbaarheid. Zijn zwakheid is een keuze, geen gevolg van gebrek aan macht. Waar mensen Jezus wegstootten, terugdrongen tot op het kruis, geeft God een nieuwe wending. Niet onwil en afwijzing van mensen hebben het laatste woord! Nee, Gods plan is groter. Dwars door de dood breekt het nieuwe leven door. Zelfs de dood van Jezus blijkt onderdeel van het plan: om de zonden van de wereld te verzoenen.
Ook vandaag gaat Gods plan door. Hijzelf zorgt dat mensen iets zien in dat kindje in de stal. De Geest van God opent ogen van mensen, voor wie ze zelf zijn en wie God is. Ook nu kan God harde harten veranderen. En het wonderlijke: dat gebeurt niet tegen je wil, maar je wil verandert mee.
Gods plan gaat door. Hij laat deze wereld niet zomaar los. Waarom doet God er niets aan? – vragen mensen telkens weer. Wel, Hij heeft al zoveel gedaan. Hij kwam zelf als weerloos kind. Hij komt nog naar de mensen, met zijn oproep om je te laten veranderen, je te bekeren. Hij roept op tot vrede. Een kwetsbare oproep, want wie luistert? God neemt niet de kortste weg. Dat zou zijn als Hij vandáág nog met macht ingreep. God is geduldig, onvoorstelbaar geduldig. Maar één ding staat vast: niet onwil en afwijzing van mensen hebben het laatste woord! Jezus, die kwam in kwetsbaarheid, komt eens weer terug in heerlijkheid. Wanneer? Dat weet niemand. Maar de belofte staat vast. Zijn rijk komt, onweerstaanbaar!

[worden als Hij]
Nu echter stelt de Almachtige zich kwetsbaar op. Van kribbe tot kruis, en van opstanding tot wederkomst. Hij roept, Hij dwingt niet. Hij is gekomen, en komt nog. Hij zegt: laat je veranderen door mij. Begin een ander leven!
Als je iets gaat zien in dit kind van Bethlehem, dan ga je worden zoals Hij. Dan leer je de waarde van kwetsbaarheid. Je kunt niet altijd op je strepen blijven staan, als je weet dat je leeft uit genade. Als God Zélf zich kwetsbaar opstelt, zou u het dan niet durven? Alleen door kwetsbaar te durven zijn worden de mooiste en waardevolste dingen in het leven geboren, zoals liefde, vertrouwen en verzoening.
Ja, het heeft ook risico’s – als je je fouten durft toegeven en je zwakke plekken, dan kan een ander je afserveren. Dan gaat het niet altijd goed. Maar juist als je leeft met Jezus, durf je te geloven: ook een einde is een nieuw begin. De kracht van kwetsbaarheid is dieper dan die van zelfhandhaving. Al gaat het soms door het tegenovergestelde heen, ook in Jezus’ leven al – toch is het niet het kruis, maar de opstanding waar het op uitloopt!
Laat u dan vernieuwen door deze God die kwetsbaar durft te zijn. Word door Hem een ander mens. Iemand die bereid is om in relaties te investeren waarvan niet zeker is of ze zullen slagen. Iemand die de eerste durft te zijn om iets te zeggen. Iemand die de andere wang toekeert. Durf te aanvaarden dat mensen soms niet veranderen, en blijf ze toch liefhebben. Word als Hij die in een kribbe lag – kwetsbaar, en daarom juist zo krachtig!

[slot]
Zo vieren we Kerstfeest 2016. Durft u kwetsbaar te zijn, ook naar God toe? Houd geen schone schijn op, wees gewoon eerlijk dat je Hem nodig hebt. Aanvaard dit kind, aanvaard Jezus als je Redder, Messias en Heer! En laat je dan ook vernieuwen door Hem. Dúrf een ander mens te worden, in zijn kracht.
Hoe kun je werkelijk leren je kwetsbaar op te stellen? Als je diepste fundament niet is wat mensen van je vinden. Als je weet van God op wie je steunen kan. Kent u Hem al?
Een kwetsbare kerst toegewenst! Word maar als een kind – want God werd een kind!

Amen

Advertenties