Terugblikken op 2025: Gods werk in de chaos van de wereld

31 woensdag dec 2025

Posted by in 1 en 2 Korinthe, NT, OT, Oud- en nieuwjaar, Preken, Psalmen

≈ Een reactie plaatsen

Tags

, , , ,

Uit de Bijbel is gelezen: Psalm 33, en 1 Korinthiërs 3:9-15

Gemeente van Jezus Christus,

[Intro: de insteek van de preek]
Oudjaar is het vandaag, en een oudjaarspreek mag ik dus houden. Maar ik wil dat doen met misschien een wat andere insteek dan meestal. Met oudjaar hebben we nogal de neiging om terug te kijken wat er het afgelopen jaar gebeurd is, en daar is op zich niets mis mee. Je wordt er ook nogal mee geholpen door allerlei jaaroverzichten die verschijnen. De belangrijkste koppen uit het nieuws dit jaar natuurlijk, maar ook het sportjaar 2025, het weeroverzicht, of een lijstje met alle beroemdheden die de afgelopen 365 dagen zijn overleden. Zo wordt als vanzelf je aandacht gericht op die dingen: dat is blijkbaar wat er toe doet. De gebruikelijke chaos op het wereldtoneel, politiek en natuurrampen, de showbizz en de BN’ers en de sport.
Ook in je eigen leven kun je terugkijken, op een avond als vanavond. Wat heb je meegemaakt, wat zal je bijblijven? Waren er hoogtepunten of juist dieptepunten, of ging alles vooral zijn rustige gangetje? Niets mis mee, om zo eens terug te kijken. Vooral als je dan bewust je zegeningen telt en God dankt voor als het goede.
Echter: als je niet oppast blijft al het terugkijken zo beperkt tot het platte vlak. Jouw leven en wat de media beheerst. Heeft God ook nog een plek in dat alles? Zou het niet goed zijn om het jaar vanavond eens uit dat perspectief te bekijken? Want voor je het weet denk je, ook als christen, net zo horizontaal als iedereen.


De tekst die centraal op deze oudjaarsavond, is psalm 33:10-11. Daar worden je gedachten een andere kant op geleid dan in de jaaroverzichten! Luister maar Lees verder →

Preek Kerst 2025 ‘vrede van boven, vrede van beneden’

24 woensdag dec 2025

Posted by in Feestdagen, Kerst, Lukas, NT, Preken

≈ Een reactie plaatsen

Tags

, , ,

Gemeente van Jezus Christus,

[intro: ‘vrede op aarde’]
Vrede op aarde, zongen de engelen in de kerstnacht. Vrede op aarde, echt een thema voor kerst. Liederen zingen ervan, en mensen verlangen ernaar. Tijdens verschillende oorlogen zijn er kerstbestanden geweest: tijdelijke vrede tijdens de kerstdagen, even geen strijd en beschietingen. Op de slagvelden van de Eerste Wereldoorlog werden kerstliederen gezongen in verschillende talen, terwijl de wapens zwegen. Want iedereen voelt wel aan: schieten en strijd, dat past niet bij kerst. Kerst is een feest van vrede. Jezus kwam als kwetsbaar kind, niet als strijdbare soldaat. Hij is de Vredevorst, vrede op aarde!

Ja, vrede op aarde, zou jij er niet naar verlangen? Als je denkt aan die oorlog in Oekraïne die voortduurt. Als je denkt aan mensen in tentenkampen in Gaza. Als je hoort over de vergeten strijd in Soedan en Congo, die ook deze dagen onverminderd doorgaat. Vrede overal, wat zou dat mooi zijn! En tegelijk: wat lijkt het ver weg.
Het is goed om ook dichterbij te kijken. Wij in Nederland hebben al een mensenleven lang geen oorlog meegemaakt. Maar of het overal vrede is? Soms zijn er knallende ruzies tijdens kerstdiners, of er ontbreken mensen aan tafel. Ruzie in de familie. Ruzies tussen buren. Vriendschappen die knappen, om allerlei stomme redenen. Verharding in de maatschappij. Vrede is vaak ver te zoeken, ook in je eigen leven.
Vrede op aarde – hoe komt het er ooit? Vanmorgen wil ik het daarover hebben: “vrede op aarde” – dat waar de engelen bij Bethlehem van zongen. En dan wil ik twee soorten vrede tegenover elkaar zetten: vrede van boven, en vrede van beneden. Maar… misschien anders dan je zou verwachten! Lees verder →

Overdenking kerstavond 2025 ‘Beter dan boeken’

24 woensdag dec 2025

Posted by in Feestdagen, Johannes, Kerst, NT, Overdenkingen, Preken

≈ Een reactie plaatsen

Tags

, ,

Gemeente van Jezus Christus,

[Intro]
Er zijn talloos veel boeken volgeschreven over God en geloof. De kasten in mijn studeerkamer staan er vol mee. Vroeger, toen ik studeerde voor predikant, kwam ik regelmatig in de universiteitsbibliotheek. Daar stonden letterlijk dúizenden boeken over God.
Boeken horen blijkbaar bij geloof. Ga maar eens naar de christelijke boekhandel… Je zou je bijna afvragen: is God ook bereikbaar voor mensen die niet houden van boeken lezen? Voor doeners of dromers, of voor jou die vooral berichten van een schermpje leest?
Het Joodse geloof is een boekgodsdienst. Bij hen voorin de synagoge geen beelden of altaren, zoals in veel andere godsdiensten, maar een kast met Thorarollen. Protestantse christenen hebben er iets van overgenomen. Hier in de kerk ligt altijd één boek open: de Bijbel.
Maar wat je je kunt afvragen: kun je God nu echt leren kennen uit boeken? Zeker als er kasten vol van zijn: wie schrijft al die bladzijden vol, en waar baseer je je dan op?

[het schilderij]
Op deze kerstavond wil ik graag eens met u kijken naar een plaatje. Een schilderij. Kijk maar even! Wat zien we…?

Ik zie een bouwvallige stal, door een gat in de muur is de avondlucht zichtbaar. In de stal staat een kribbe, een voerbak met stro. Stal en stro, dan denk je vandaag natuurlijk aan het Bijbelse Kerstverhaal, hoe Jezus geboren werd in een stal en in een kribbe gelegd.
We zien een aantal mensen die ingespannen kijken naar wat er in de kribbe ligt. Maar dan het opvallende! In de kribbe ligt geen baby’tje, geen kindje Jezus. In de kribbe ligt een boek. Dat trekt meteen de aandacht. Wat zou de schilder híermee kunnen bedoelen? Lees verder →

Preek ‘Jezus’ komst maakt klein en blij’, n.a.v. Lukas 1:39-56

12 vrijdag dec 2025

Posted by in Advent, Lukas, NT, Preken

≈ Een reactie plaatsen

Tags

, , ,

Gemeente van Jezus Christus,

[intro]
Zodra Maria Elizabeth ontmoet, springt het kindje in Elizabeths buik op, zo lazen we. Hoe moet ik me dat voorstellen? Een ongeboren kind kan moeilijk opspringen, toch? Het hangt meestal zelfs ondersteboven in zijn moeders buik. Ik denk dat Elisabeth voelde dat het kindje ineens begon te bewegen, te schoppen. Het lijkt me een heel wonderlijk gevoel, dat binnen in je te voelen – ik als man heb daar uiteraard geen ervaring mee. Maar nog opvallender is dat er staat dat het kind van vreugde opspringt. Gek genoeg kan ik me er dan toch iets meer bij voorstellen. Iets zoals wanneer mensen wel zeggen ‘mijn hart maakte een vreugdesprongetje’. Zoiets zal Elizabeth hebben gevoeld, maar dan in haar buik. Een beweging van blijdschap.
Het hele Bijbelgedeelte dat we lazen is vol beweging van blijdschap. En daar willen we vanmorgen bij stilstaan. Het is Advent, de tijd voor kerst. Dat is een tijd van wachten, van uitzien naar het licht, van verlangen in deze donkere dagen. Maar… Advent mag ook een tijd van vreugde zijn. Lees verder →

Preek leerdienst ‘Het Christelijk Huwelijk’

05 vrijdag dec 2025

Posted by in Efeze, Genesis, Leerdiensten, Preken

≈ Een reactie plaatsen

Tags

, , , ,

Uit de Bijbel is gelezen: Genesis 2:18-25 en Efeze 5:21-33

Gemeente van Jezus Christus,

[intro]
“Je trouwdag, de mooiste dag van je leven” wordt er wel eens gezegd. Ik denk dan altijd maar: het is niet te hopen, dan wordt het daarna alleen nog maar minder!
Als twee mensen besluiten te gaan trouwen, komen ze er al snel achter wat een enorm aanbod er is aan dingen om die trouwdag zo mooi en bijzonder mogelijk te maken. Unieke trouwlocaties, antieke trouwauto’s, een stropdas die ineens driemaal zo duur is als normaal omdat het voor een bruiloft is… Plechtige of juist informele ceremonies in stadhuis en kerk, net hoe je het wilt. Weddingplanners en wat niet al. Allemaal ter opluistering van het huwelijk.

Of nou ja, het huwelijk? Dit is alleen maar de huwelijksdág. Je zou door al de opsmuk haast vergeten wat een trouwdag is: dát is niet je huwelijk, dat is het begín van een huwelijk. Van een leven als man en vrouw. Dáár gaat het om. “Een trouwdag is even, getrouwd-zijn een leven”.
Er doet zich iets in onze tijd merkwaardigs voor, lijkt het: aan de ene kant worden bruiloften steeds specialer, aan de andere kant staat het huwelijk steeds lager aangeschreven. Minder mensen trouwen, en méér en meer huwelijken houden geen stand. Hoog tijd dus om het vanavond eens te hebben over dat belangrijke onderwerp: het christelijk huwelijk.
Ik merkte bij het maken van deze preek dat hij een beetje als een woekerplant was. Er is zoveel over dit onderwerp te zeggen dat het al snel alle kanten uit woekert. Ik heb mijn best gedaan om te snoeien zodat we het vandaag bij de hoofdlijnen houden. Drie punten en een paar praktische tips. Lees verder →

Preek “De verwachting en vragen van Maria”

05 vrijdag dec 2025

Posted by in Advent, Lukas, NT, Preken

≈ Een reactie plaatsen

Tags

, ,

Uit de Bijbel is gelezen Lukas 1:26-38

Gemeente van Jezus Christus,

[intro: verwachting]
Zou Maria uitgekeken hebben naar de komst van Gabriël? Zat ze daar, in het huisje van haar ouders, te wachten tot deze boodschapper van God bij haar zou komen? Ik denk het niet! Wie verwacht er nu dat er een engel aan je zal verschijnen? Een engel met een boodschap? Jullie toch ook niet, kinderen! We lezen in de Bijbel: ze schrok hevig bij het horen van Gabriëls woorden. Terwijl Gabriël helemaal geen angstwekkende dingen zegt, maar mooie: “gegroet Maria, je bent begenadigd, de Heer is met je”. Toch schrikt Maria, en dat is ongetwijfeld omdat ze deze boodschap en deze boodschapper geen moment verwachtte.


Maar nu een andere vraag: zou Maria uitgekeken hebben naar de komst van de Messias? Naar de komst van Hem van wie zij onverwacht de moeder mocht worden? Dat zou wel kunnen. Gelovige Joden wisten dat er een koning beloofd was zoals David. Iemand die recht en vrede brengt, die Israël weer bij de Heer zou brengen. Zou Maria daarnaar hebben uitgekeken? Misschien. Maar misschien ook niet, of niet zo erg. Wat al weet je van Gods belofte, ze zijn niet altijd levend voor je.
Wat dat betreft kunnen wij wel naast Maria gaan staan. Wij zijn óók mensen die weten van Gods beloftes, van zijn plan, van zijn komende Koninkrijk. We horen er hier in de kerk vaak van. Maar leeft het voor ons? Verwachten we?
in het Bijbelgedeelte van vanmorgen horen we hoe Maria in verwachting raakt. En ik hoop eigenlijk dat wij vanmorgen allemaal in verwachting raken. Ik bedoel: Lees verder →

Preek ‘voor Hem leven zij allen’ – Eeuwigheidszondag 2025

21 vrijdag nov 2025

Posted by in Bijzondere diensten, Lukas, NT, Preken

≈ Een reactie plaatsen

Tags

, , , ,

Uit de Bijbel is gelezen: Lukas 20:27-40

Gemeente van Jezus Christus,

[intro: tot de dood ons scheidt]
‘tot de dood ons scheidt’. Het is een kenmerkend zinnetje uit het huwelijksformulier. Als hier in de kerk een huwelijk wordt bevestigd, dat klinkt het: ‘in goede en kwade dagen, in rijkdom en armoede, in gezondheid en ziekte, tot de dood u scheidt’. Wie trouwt, belooft trouw, in alle omstandigheden en levenslang. En hoe lang is dat? Tot de dood ons scheidt. Tot één van beide partners wegvalt. Want dat is wat onvermijdelijk gebeurt, vroeg of laat, wanneer twee sterfelijke mensen zich aan elkaar verbinden. Daar komt een einde aan. Dan blijft er één van beiden alleen over. Juist vandaag, als we degenen gedenken die het afgelopen jaar zijn overleden, dan kan dat gevoeld worden. Als iemand hier zit als weduwe of weduwnaar, als de lege plek nog altijd niet went. Stil verdriet…
Tot de dood ons scheidt. Het is ook waar in zijn algemeenheid natuurlijk: de dood maakt scheiding. Wanneer je als kind je moeder moet missen, als zij niet meer hier is. Als steeds meer vrienden wegvallen, zeker als je zelf ouder wordt. Als je vandaag gekomen bent om die éne naam te horen van wie je dierbaar is, maar die er niet meer is.


Tot de dood ons scheidt. Mensen vallen weg uit je leven. En dan? Zijn ze dan weg, verdwenen voor altijd? Is de dood het definitieve einde, van vriendschap, van verbinding, van alles? Vandaag gedenken we de overledenen. Maar is dat niet meer dan ‘herinneren’, zoals je je een mooie vakantie van vroeger herinnert? Of is er meer te zeggen? Ís er meer, voorbij die laatste grens? Dat is wat we hier in de kerk mogen geloven. Dat maakt veel verschil, juist als je iemand mist. Laten we vanmorgen naar een Bijbelgedeelte luisteren dat erover gaat. Lees verder →

Preek ‘ontvangen bij de Koning’ n.a.v. 1 Koningen 10:1-13

14 vrijdag nov 2025

Posted by in 1 en 2 Koningen, Heilig Avondmaal en dankzegging, OT, Preken

≈ Een reactie plaatsen

Tags

, ,

Gemeente van Jezus Christus,

[Intro: andere wereld]
We hoorden in het Bijbelgedeelte dat we net lazen van een wereld die voor ons niet alledaags is: het koninklijke hof. Salomo’s rijkdom en wijsheid worden ons voor ogen geschilderd. Grote geschenken van goud en edelstenen en reukwerk. Hoofse bedienden in de mooiste kleding, rijke gerechten en de duurste dranken. De intrigerende ontmoeting van twee vorsten: de wijze koning Salomo, en de koningin van Sjeba, afkomstig van verre streken. Ja, zo brengt de Bijbellezing ons even aan het hof van een oosterse heerser, met glans en schittering, met kussens en kleuren. Sprookjesachtig, en toch echt, eens daar in Jeruzalem toen koning Salomo regeerde.


Wat een contrast met ons dagelijkse bestaan. Zeker nu, in de grauwe novembermaand. Grijze wolken, korte dagen. Je zit in je gewone huis, doet je gewone werk. Je geniet van kleine dingen (hoop ik), maar je leven is niet groots en schitterend. Vaak is het veeleer de alledaagse sleur. De moeite van de werkvloer, de stress van school, de drukte om je gezin draaiend te houden. Gedoe over kleine dingen, en ga zo maar door. Wonderlijk, als dan zo’n geschiedenis van Salomo langskomt. Als je het je voorstelt, is het of je even in een andere wereld wordt gezet!

[De allegorie neerzetten]
Nu vierden we vandaag het Heilig Avondmaal. En daar gebeurt ook zoiets. Het Lees verder →

‘De bediende dienaar’ – preek n.a.v. Lukas 17:7-10 en Lukas 12:37; viering HA

14 vrijdag nov 2025

Posted by in Heilig Avondmaal en dankzegging, Lukas, NT, Preken

≈ Een reactie plaatsen

Tags

, ,

Gemeente van Jezus Christus,

[intro]

‘dankjewel’ zeggen zit er diep in bij ons. Vorige week woensdag, toen we dankdag vierden, gebruikte ik het nog als voorbeeld. Altijd dankjewel zeggen als je iets krijgt, of als iemand iets voor je doet. Een leuk voorbeeldje: we hebben tegenwoordig AI. Onlangs was nog in het nieuws dat het bedrijf achter ChatGPT vraagt om níet te bedanken als het programma iets voor je heeft gedaan. Want dan wil de AI weer op die dankwoorden reageren, en dat kost flink energie – slecht voor het milieu. We bedanken blijkbaar zelfs massaal een computerprogramma! Bedanken zit diep in onze cultuur.

Wat we Jezus hoorden vertellen vanmorgen, kan op ons daarom bot overkomen. Over een meester en een knecht – in de grondtaal staat er trouwens ‘een slaaf’, dat maakt verschil. Jezus zegt “hij (de meester) bedankt hem (een slaaf) toch niet omdat hij gedaan heeft wat hem is opgedragen?” Ik moet zeggen, ik zou het lastig vinden om géén dankjewel te zeggen. Als de slaaf binnenkomt na een dag werken, en meldt “baas, de akker is helemaal geploegd”. “Mooi, dankjewel”. O nee – ik ben duidelijk niet gewend om een slaaf te hebben. Een slaaf werd destijds meestal gezien als een ‘menselijke machine’, een soort robot die klussen doet. Niet als een gelijkwaardig medemens. Daarom zegt die heer géén dankjewel, als de slaaf thuiskomt van de akker. Nee, hij zegt: mooi, ga nu maar eten voor mij klaarmaken! Terwijl de heer eet, staat de slaaf in een hoek, voor als er nog iets van de heer zijn dienst was. Pas daarna kan de slaaf gaan eten.

[door je plicht te doen verdien je niets]

Maar waarom vertelt Jezus dit? Wat wil hij ermee zeggen? Het is niet dat Lees verder →

Preek ‘Hoe verbind je zondag en maandag? Jezus volgen, elke dag’

07 vrijdag nov 2025

Posted by in Jaarthema 'Leerlingen van Jezus', Mattheüs, NT, Preken

≈ Een reactie plaatsen

Tags

, , , ,

Gemeente van Jezus Christus,

[intro met plaatje]


Ik heb hier een plaatje, je ziet het op de beamer, dat plaatje is de voorkant van een boek. “Help, het is weer maandag!” heet het. Ondertitel: ‘over christen zijn op je werk’ – dat waar we net ook al iets van hoorden in die twee interviewtjes. Dit plaatje geeft treffend iets weer van een probleem dat er blijkbaar kan zijn. Een kloof tussen de zondag en de maandag. Een kloof tussen de kerk en het kantoor, of je werk in de zorg, of je opleiding – wat het ook maar is dat je door de weeks doet. De man op het plaatje heeft dan gelukkig nog het voordeel dat hij bij allebei hetzelfde pak aan aanhouden…
Ik denk dat velen van ons ons bij die kloof heel goed iets kunnen voorstellen. Want inderdaad lijken het soms gescheiden werelden. Kerk en werk, zondag en maandag. Zondag, kerk – dat is je richten op God, bidden en Bijbellezen. De geestelijke dingen. En maandag: dat is de hectiek van je zaak of je baan of je opleiding. Druk bezig zijn met aardse dingen, presteren, deadlines… Heeft dat nog iets met elkaar te maken?
De kloof die we soms ervaren tussen zondag en maandag, heeft alles te maken met een scheiding die we onbewust maken tussen wat “geestelijk” is, en wat “werelds” is, zoals we dat noemen. Dat zit diep in onze cultuur. Dan kun je die kloof ook op één dag hebben: ’s morgens vroeg bidden en een stukje uit de Bijbel lezen – dat is geestelijk; en dan je in je werk storten, dat is werelds, aards – iets anders. Een scheiding tussen geestelijk en wereldlijk. Daar kan ook het idee bijhoren dat het “geestelijke” iets is van een hogere rang. Dat bijvoorbeeld als je dominee bent, dat dat niet alleen anders, maar ook béter is dan wanneer je bouwvakker bent. De dominee aan de goede kant van de kloof, en de meeste anderen moeten helaas heen en weer springen. Alsof het ideaal is om altijd bij de kerk te zijn, altijd bezig met de geestelijke dingen Lees verder →