Preek ‘vrucht van de Geest IX – zelfbeheersing’

Tags

, ,

Uit de Bijbel is gelezen: 1 Korinthe 9:23-27 en 2 Petrus 1:1-11

Gemeente van Jezus Christus, broeders en zusters thuis en hier in de kerk,

[intro]
toen ik klein was, lazen mijn ouders me wel eens voor uit de boekjes over Kikker en Pad. Dat zijn heel sterke verhaaltjes die je bijblijven. Eén verhaaltje over Kikker en Pad is vandaag wel heel toepasselijk, want daar komt een zin in voor die ik nog weet: ‘wat wij nodig hebben is zelfbeheersing!’
Wat gebeurt er? Pad komt naar Kikker toe, met een trommel vol zelfgebakken koekjes. Ze genieten er samen van, onder luid gekraak verdwijnt het ene koekje na het andere in hun monden. Maar dan zegt Kikker: “We nemen nog een laatste koekje en dan houden we op. Anders worden we ziek.”
Een goed idee natuurlijk, maar het blijft bij een idee. Telkens pakken ze toch weer een koekje. Opnieuw beloven ze elkaar: “We nemen nog één allerlaatste koekje en dan houden we op.“ Maar het lukt niet, de verleiding is de groot. Dan de doos met koekjes maar dicht doen! Alleen, tja, een doos kun je weer open doen… De doos boven op een kast zetten dan? Nee! Als je erbij kunt om de koekjes weg te zetten, kun je er ook bij om ze weer te pakken. Er is iets anders nodig. “Wat wij nodig hebben, is zelfbeheersing!” zegt Kikker Het eindigt ermee dat ze de laatste koekjes aan de vogeltjes voeren, zodat ze ze zelf niet zullen opeten… Lees verder

Preek Israëlzondag 2020 ‘de geboden en de niet-Joden’

Tags

, ,

Gemeente van Jezus Christus, broeders en zusters hier en thuis,

[intro]

afgelopen maandag was het Grote Verzoendag, een heel belangrijke Joodse feestdag. In Israël ligt het hele openbare leven stil op Grote verzoendag en zitten de synagoges stampvol. Dit jaar echter was het anders! Ook in Israël slaat het coronavirus hard toe en gelden er zware beperkingen. In de synagoges mochten zich maar een paar mensen verzamelen, iedereen moest verder thuisblijven. Heel ingrijpend! Het is alsof wij hier geen Kerst zouden mogen vieren in de kerk. Wie zegt trouwens dat het dit jaar niet zover komt? Laten we hopen van niet!
In Israël dus geen vieringen in de Synagoges afgelopen week. En dat terwijl het om zoiets fundamenteel gaat op Grote Verzoendag: de verzoening met God en tussen mensen. Toch zeiden de gezaghebbende rabbijnen: thuisblijven! Waarom? Omdat er een fundamentele regel is in de Joodse wetsuitleg: als je een leven kunt redden, vervallen bijna alle geboden. Massaal samenkomen zou zeker een grote uitbraak veroorzaken en zo levens kosten. Niet doen dus! Hoe lastig dat ook voor een vrome jood is, net als voor ons hier het niet zingen.
Als je een leven kunt redden vervallen bijna alle geboden. Ja, bíjna alle geboden. Niet allemaal! Lang geleden heeft een groep rabbijnen een paar regels aangewezen die dan níet gebroken mogen worden. Deze: niet aan afgoden offeren, geen vlees eten dat op heidense wijze geslacht is, en je verre houden van ontucht. Hier mag je niet in toegeven, al zou je je leven ermee kunnen redden of dat van een ander! Joodse mensen hebben letterlijk hun leven ervoor gegeven, bijvoorbeeld in de tijd van de Makkabeeën. Liever sterven dan offeren, liever sterven dan onrein vlees eten – want ze werden door de vijand voor die keuze gesteld.
Een paar geboden gelden altijd! En laten die nu heel veel lijken op de regels zijn die we hoorden in Handelingen hoofdstuk 15. Lees verder

Preek ‘Vrucht van de Geest VIII – zachtmoedigheid’

Tags

, , ,

Uit de Bijbel is gelezen: Zacharia 9:9-10, en Mattheüs 5:1-12 en 11:28-30

Gemeente van Jezus, broeders en zusters hier en thuis,

[intro]
je kent misschien van die reclames voor wasverzachter, op de televisie. Een schattig beertje van Robijn, of iemand die met een licht zwijmelende stem een pasgewassen roze sjaal tegen haar wang houdt om te voelen hoe zacht die wel niet is. Met bloemblaadjes die door het beeld vliegen, zachte kleuren en een zacht muziekje. Wasverzachter, voor de zachtste bescherming van uw kostbare kleding…
Weet u, ik moest aan zulke reclames denken bij het Bijbelbegrip dat vandaag centraal staat. ‘Zachtmoedigheid’, daar gaat het vandaag om. En tja, dat klinkt gewoon een beetje ‘soft’ – het woord ‘zacht’ zit er in. Zachtmoedigheid… iedereen zal het wel een goed iets vinden denk ik, je kunt er moeilijk iets tegen hebben. Maar om nu te zeggen dat je erdoor in beweging komt, er vol vuur van raakt? Nee, dat past er slecht bij.
En wat is zachtmoedigheid eigenlijk? Letterlijk ‘zacht zijn van gemoed’. Ik zie er een schilderij bij voor me, in gedachten, met pasteltinten. Lichtblauw, lichtgeel, roze, zandkleur enzovoorts. Geen scherpe lijnen op dit schilderij, maar vervaagde contouren als op een aquarel. Beetje dromerig. Zie je het voor je?
De vrucht van de Geest is… zachtmoedigheid. Maar wat is dat? Een soort vage vriendelijkheid? Zachte zweverigheid? We gaan het horen vandaag! Lees verder

Preek Startzondag 2020

Tags

, , ,

Uit de Bijbel is gelezen: Psalm 1 en Lukas 18:18-23

Gemeente van Jezus Christus hier en thuis, jong en oud,

[intro: wat is een een bloeiend/gelukkig/goed leven?]
‘het goede leven. Bloeien in Gods licht’ – dat is het thema wat centraal staat vandaag. Aangereikt vanuit de landelijke kerk. Het goede leven, bloeien – misschien moeten we maar eenvoudig zeggen: gelukkig zijn. Hoe word je dat? Wanneer ben je dat? Wanneer heb je een gelukkig leven? Ik denk dat de kinderen die nu in kerk zitten zich daar best iets bij kunnen voorstellen. Soms, dan voel je je helemaal blij. Als je op school een goed cijfer haalde, als je lekker met je vrienden hebt gespeeld en als dan ‘s avonds je lievelingseten klaarstaat en je ook nog mag opblijven. Als je moeder of vader je naar bed brengt dan zeg je zo ineens ‘wat was dit een fíjne dag!’ Of als opa en oma er waren en je iets leuks met ze hebt gedaan. Het goede leven!
Weet je, als kind is het makkelijker om vol geluk te zijn dan als groot mens. Jezus zegt zelf dat we allemaal moeten worden als een kind. Volwassenen, ikzelf ook, zijn vaak druk; of er zijn zorgen in je hoofd. Je kunt niet zo eenvoudig onbezorgd genieten van wat goed is. Ja, het eten was heerlijk, en deze wandeling met je kinderen is fijn, maar helemaal in het hier en nu leven lukt vaak niet. Kan ook helemaal niet, wat sommige mindfulnessmensen ook mogen aanraden.
Psalm 1, die we lazen, reikt een prachtig beeld aan voor een bloeiend leven. Zijn als een boom aan een stroom. Diep geworteld, stabiel. Fris groen, want er is altijd water. Vruchten groeien op zijn tijd. Je hébt de tijd, een boom is niet iets van even. Er is vrucht, je leven levert iets op. ‘Alles wat hij doet, komt tot bloei’ – zegt de psalm. Bloeien in Gods licht. Zou je niet zó willen zijn? Lijkt je leven hierop? Als dat zo is, ben je gelukkig! Gelukkig die mens – dar begint de psalm mee.
Echter, voor de meesten van ons zal het eerder een verlangen zijn dan de realiteit. Hoe vind je dit goede leven? Hoe krijg je het? Daar gaat het vanmorgen over!! Lees verder

Preek ‘Vrucht van de Geest VII – trouw’

Tags

, ,

UIt de Bijbel is gelezen psalm 33:1-5,16-22 en 2 Timotheüs 2:11-13. In deze dienst werd het Heilig Avondmaal gevierd.

Gemeente van Jezus Christus, broeders en zusters thuis en hier in de kerk,

[intro: leven in een vluchtige tijd]
vroeger, vroeger was alles anders. En alles beter, zeggen mensen soms, maar daarover zegt de Prediker ‘niet uit wijsheid zou u aldus spreken’. Dat er veel veranderd is sinds de tijd van opa en oma zal echter duidelijk zijn. Ten opzichte van een eeuw geleden is de maatschappij onherkenbaar veranderd. Vroeger woonde je je hele leven in één dorp met dezelfde mensen. Opa en oma kochten meubels waar ze jaren en jaren mee deden. De mode veranderde minder snel. Kleding werd, als er iets kapot was, niet weggegooid maar hersteld. Mensen werkten soms veertig jaar bij dezelfde baas. Kortom, veel stond vast en verandering was er niet veel.
En dan onze tijd! Wie werkt er nog veertig jaar voor dezelfde baas? Hoe makkelijk verhuis je naar een andere plaats als je daar een mooie baan of een mooi huis kunt krijgen? Kleding en meubels gaan korter mee, ze worden erop gekocht om na een tijdje vervangen te worden – niet best voor de milieubelasting trouwens. Je blijft toch niet bij een mode die net voorbij is? Veel is minder vast geworden. Contracten zijn steeds vaker tijdelijk, om maar eens wat te noemen. Traditionele winkels raken hun vaste klanten kwijt door internet dat steeds nieuwe aanbiedingen heeft. Je moet in beweging blijven, ‘agile’, zeggen managementboeken; jezelf blijven ontwikkelen, zeggen loopbaancoaches.
Waarom begin ik hiermee? Omdat het alles te maken heeft met het onderwerp van vandaag, ‘trouw’. Lees verder

Preek ‘Vrucht van de Geest VI – goedheid’

Tags

, , , ,

Uit de Bijbel is gelezen: Psalm 15 en Romeinen 7:14-25
In deze dienst bereidden we ons voor op de viering van het Heilig Avondmaal.

Gemeente van Jezus Christus,

[intro]
ook vandaag gaan we weer verder over de vrucht van de Geest, over dat wat Gods Geest tot bloei laat komen in het leven van wie zich aan hem overgeeft. En dan zijn we gekomen bij de zesde vrucht van de Geest. De vrucht van de Geest, zo schrijft Paulus in Galaten 5, is liefde, blijdschap, vrede, geduld, vriendelijkheid… goedheid. Goedheid, dat staat centraal vandaag. De Heilige Geest wil u en jou een goed mens maken.
Deze vrucht lijkt wel wat op die van vorige week, vriendelijkheid. Een vriendelijk iemand is vaak een goed mens, en andersom. Alleen vandaag moeten we dieper gaan. U kunt best heel vriendelijk zijn, maar bent u echt een goed mens?
Maar ja, wanneer ben je een goed mens? Denk er voor jezelf eens even een paar seconden over na. Wanneer ben je een goed mens? (…) Wanneer ben je een goed mens? Misschien is het beter om eerst bij iets anders te beginnen dan bij onszelf. Je kunt een goed horloge hebben, een goede docent, een goed renpaard. Maar wat bedoel je dan? Telkens gaat het erover dat iets aan zijn doel beantwoordt. Een goed horloge vertelt nauwkeurig hoe laat het is en gaat niet kapot. Een goede docent kan de leerstof overbrengen, een goed renpaard wint op de renbaan. Ze beantwoorden aan hun doel.
Wel, net zo is het als je een goed mens bent. Dan beantwoord je aan je doel. Het doel waarvoor je op aarde bent. Maar wat is dat? Dan kom je meteen bij die heel grote vraag, eigenlijk de grootste van alle vragen: wat is het doel van mijn bestaan? Waar leef ik voor, waar moet ik voor leven? U ziet, en jij, dat dit kleine woordje ‘goedheid’ meteen voor grote vragen stelt! Lees verder

Preek ‘Vrucht van de Geest V – vriendelijkheid’

Tags

, , ,

Uit de Bijbel is gelezen psalm 136 en Titus 3:1-7

Gemeente van Jezus Christus,

[intro]
in de begintijd van het christelijk geloof was er soms verwarring over hoe je dit nieuwe geloof moest noemen. Mensen wisten er niet het fijne van, hoe moest je deze opkomende groep nu aanduiden? Sommige heidenen, zo weten we uit geschriften van de kerkvaders, meenden te weten dat die lui ‘chrestianoi’ heetten. ‘Chrestianoi’ – dat is een verbastering van ‘christianoi’, christenen, Volgelingen van Jezus Christus. Mensen hadden blijkbaar dat woord ‘christianoi’ opgevangen, maar het verkeerd begrepen. ‘Chrestianoi’, dachten ze. En weet u, dat is eigenlijk best een mooie naam! Want wat betekent dat? ‘De vriendelijken’. De mensen van dat nieuwe geloof, dat zijn de ‘chrestianoi’, de vriendelijken. Het zegt wel iets over hoe onze eerste broeders en zusters in het leven stonden. Als ze afstandelijk en nors waren geweest, was dit misverstand nooit ontstaan. Nee, mensen verstonden ‘dat zijn chrestianoi – vriendelijken’ en ze vonden dat een logische aanduiding, passend bij hoe ze leefden.
Christenen – vriendelijken. Zouden ze dat van u en mij zeggen? En van onze gemeente? Het zou zo moeten zijn, denk ik. Want, zo horen we in de Bijbel, de vrucht van de Geest is vriendelijkheid. De vijfde vrucht van de Geest, daar staan we vandaag bij stil. Lees verder

Preek ‘de vrucht van de Geest IV – geduld’

Tags

, , , ,

Uit de Bijbel is gelezen: Exodus 34:1-9 en 2 Petrus 3

 

Gemeente van Jezus Christus, broeders en zusters hier en thuis,

[intro]
Geduld, de vierde vrucht van de Geest. Het is iets wat we hard nodig hebben gehad, en nog hebben, in deze tijden van corona. Geduld, tot de verpleeghuizen weer opengingen en je je moeder kon opzoeken. Geduld, tot je weer naar je vrienden toe kon gaan, of op een terrasje kon zitten. Wie had ooit gedacht dat kinderen en tieners nog eens zouden zeggen: wanneer mag ik weer naar school? Maar ze moesten geduldig afwachten, weken lang. Ieders geduld is aardig op de proef gesteld in deze dagen. En nog steeds, natuurlijk: wanneer zou eindelijk dat langverwachte vaccin komen? Wanneer wordt de anderhalvemeterregel afgeschaft? Hoelang moeten we nog geduld hebben voor we in de kerk weer kunnen zingen? En ga zo maar door. Er zit niets anders op dan geduldig afwachten, lijkt het.
De een kan dat beter hebben dan de ander, maar niemand houdt echt van wachten. Afwachten, en zelf niets kunnen doen, dat ligt ons niet. ‘Geduld is zulk een schone zaak’ zei mijn moeder vroeger regelmatig – een dichtregel van Hiëronymus van Alphen, zo bleek toen ik het opzocht. Maar of het nu zo schoon, zo mooi is? Het lijkt eerder een noodzakelijk kwaad!
Nu komt het goed uit dat we in deze tijden van onzekerheid en geduld oefenen juist zijn aangekomen bij de vierde vrucht van de Geest. De vrucht van de Geest is immers: liefde, blijdschap, vrede, geduld… En over dat laatste zal de verkondiging vanmorgen gaan. Lees verder

Preek ‘Dapper als David’, afscheid Kinernevendienst 2020

Tags

, ,

Uit de Bijbel is gelezen 1 Samuël 17:17-27, 31-52

 

Gemeente van Jezus Christus, en vooral jullie Andreas, Joris, Lieke, Nathan en Rowan,

[intro]
We hoorden uit de Bijbel die bekende geschiedenis van David en Goliath. Jullie kennen het van jongs af aan. In elke kinderbijbel is het verhaal te vinden van de kleine David en de reusachtige Goliath – al laten ze in de kinderbijbel die woorden over lijken en gieren en hyena’s meestal weg…
Niet voor niets hebben jullie dit verhaal gekozen om vandaag uit de Bijbel te horen, nu jullie afscheid nemen van de kindernevendienst. Ik denk dat jullie je wel een beetje in David kunnen herkennen. David, hij is jong, hij is nog niet ver gekomen in het leven. Mensen nemen hem niet serieus: ‘Wil jíj met die reus gaan vechten?’ En toch, met Gods hulp en door zijn handigheid weet hij Goliath te verslaan! Jullie zijn ook nog jong. OK, je voelt je natuurlijk flink groot nu je afscheid neemt van de basisschool, maar straks op de middelbare school ben je juist weer de jongste. Jullie staan nog aan het begin van je levensweg. Een begin is er, maar je hebt nog een hele weg te gaan voor je een beetje meetelt. Mensen nemen je misschien ook wel te weinig serieus naar je zin. Net als bij David allemaal! Lees verder

Preek ‘Vrucht van de Geest III – Vrede’

Tags

, , , ,

Uit de Bijbel is gelezen: Psalm 4 en Johannes 14:25-31

Gemeente van Jezus Christus, broeders en zussen hier en thuis,

[intro: wat is vrede?]
We zijn vandaag gekomen in de serie over de vrucht van de Geest, bij de derde vrucht: de vrucht van de geest is liefde, vreugde, vrede… Maar wat is dat eigenlijk, vrede?
Ik denk dat we daar geen theoretische beschouwingen over moeten houden. Nee, ga liever in gedachten met me mee. Ik zie een blokhut staan, ergens in de heuvels, half tussen de groene bomen. in het oosten komt juist de zon op over de horizon. Het is nog fris, dauw ligt op het gras, maar je voelt dat het vandaag een mooie zonnige dag zal worden. Je hoort allerlei vogels zingen: je ziet ze niet maar hun geluid klinkt overal. De morgenlucht prikkelt je longen, en je neus vangt de geuren op van planten en het platteland. Dan wordt in de blokhut een ram opengedaan. Een jonge man en vrouw zijn op trektocht, en hebben erin overnacht. De man gooit het raam open en neemt met al zijn zintuigen de ochtend in zich op. Dan roept hij naar binnen: “Wat is het hier vrédig! Zullen we buiten ontbijten?”
Ik denk dat we allemaal wel de vrede voelen in dit tafereel. Geen klok, geen autogeluid – rust. Dát is nu echte vrede! Dat wij zo tegen vrede aankijken ligt natuurlijk aan Lees verder