Preek Johannes 5:1-18 ‘Ik heb geen mens’

Tags

, ,

(Dienst met dove mensen en doventolk)

Gemeente van Jezus Christus, u hier in de kerk, en wie thuis meekijkt of -luistert,

[intro]
via mijn vrouw hoorde ik laatst over iemand in het verpleeghuis die echt geen sociaal netwerk heeft. De vraag was: stel dat die vrouw in het verpleeghuis overlijdt… naar wie moet er dan een kaart gestuurd worden? Wie is er die Je dan kunt condoleren? Wie regelt de uitvaart, en wie komt er überhaupt afscheid nemen?
Triest, als iemand zo alleen staat; letterlijk geen mens heeft. Deze dame woont dan gelukkig nog in een verpleeghuis, waar ze tussen anderen is en waar voor haar gezorgd wordt. Je leest ook wel eens berichten over mensen die een hele tijd dood in huis liggen, zonder dat iemand ze mist blijkbaar. Hadden ze geen kinderen, of is het contact verbroken? Keek niemand in de buurt naar ze om? Je voelt diep van binnen: niemand zou zo moeten leven, en zeker niet moeten sterven.
Waarom ik hier begin? Wel, de zieke man in het Bijbelgedeelte voor vandaag zegt letterlijk “Ik heb geen mens”. Of zoals de vertaling het zegt die we lazen: “er is niemand die mij helpt”. Wat klinkt dat troosteloos! En zeker wanneer je bedenkt dat hij midden op een drukke plek op zijn matje lag. Ook tussen de mensen kun je alleen zijn!
Gelukkig gaat het Bijbelverhaal verder dan deze klacht. Ik wil daar vanmorgen met jullie bij stil staan. En ik heb de preek verdeeld in 3 punten: ellende, verlossing, en dankbaarheid. Lees verder

Preek Johannes 3 'Röntgenfoto'

Tags

, ,

Gemeente van Jezus Christus, u en jij die thuis meekijkt, waar dan ook,

[intro: het Johannes-evangelie]
We lazen een gedeelte uit het evangelie van Johannes. De evangelist Johannes wordt wel vergeleken met een adelaar. Een adelaar – een vogel die hoog vliegt en die zeer scherp ziet. Zo is het ook met Johannes. Zijn evangelie vliegt hoog, zogezegd. Niet een levensbeschrijving van Jezus van ‘en toen dit… en toen dat’ zoal het bij bijvoorbeeld Markus wel lijkt. Nee, Johannes vliegt hoog. Hij stijgt hij tot de geheimen van Gods hart. Soms kun je duizelig worden als je zijn evangelie leest!
Een adelaar ziet bijzonder scherp. Vanaf enorme hoogtes ziet hij in de diepte een klein prooidiertje lopen wat hij vangen kan. Zo is het ook met Johannes in zijn evangelie. Hij ziet díep. Of laat ik een meer modern beeld geven: Johannes geeft niet een gewoon plaatje, maar een röntgenfoto.. Houd dit beeld maar vast: Johannes maakt röntgenfoto’s. U of jij hebt er misschien wel eens één gezien, een röntgenfoto – bijvoorbeeld van een gebroken arm. Sommige dingen zie je dan ineens, bijvoorbeeld het bot met de breuk. Andere dingen echter vallen weg, de gewone buitenkant is haast niet te herkennen.
Nu, op déze manier moeten we het Johannes-evangelie lezen. Als een blik op de binnenkant. Niet alleen wat Jezus zoal deed, maar ook wat het betékent. Wie Jezus ís. We zien iets van het wezen van de dingen. Van Jezus zelf. Maar ook hoe het er ten diepste voorstaat met de wereld en de mensen. Dat geeft soms een heel ander beeld dan de buitenkant!
Nog een ding: een röntgenfoto is zwart-wit. Dat geldt ook wel aardig voor wat Johannes schrijft – zwart-wit. God goed, de wereld slecht; licht tegenover duisternis; vlees tegenover geest. Er is bij hem weinig plek voor de warboel die het dagelijks leven zo kenmerkt. Ik merkte dat het mij al lezend soms irriteerde. Maar ja, dit evangelie is dan ook een röntgenfoto, en die is zwart-wit!
Tot aan Pasen wil ik uit het Johannes-evangelie preken. Daar zijn we eigenlijk in de kerstnacht al mee begonnen, met Johannes hoofdstuk 1: “het Woord is een mens geworden”. Vandaag hoofdstuk 3, en tot aan Pasen steeds verder. Daarom leek het me goed om eerst deze inleiding te geven. Johannes is een adelaar, zijn evangelie is als röntgenfoto’s! Lees verder

Prek nieuwjaarsmorgen 2022, psalm 90:17

Tags

, , ,

Gemeente van Jezus Christus,

[intro]350
op een nieuwjaarsdag als vandaag hoor je vaak allerlei goede wensen. Een gelukkig nieuw jaar, veel heil en zegen, en dat je maar gezond mag blijven. Enzovoorts. We kunnen ze dit jaar helaas elkaar niet toewensen na de dienst, jammer!
Maar… wat zou u of jij eigenlijk wensen voor het komende jaar? Goede wensen zijn vaak heel breed, maar laten we proberen om het eens wat toe te spitsen! Waar hoop je op voor 2022? Wat zou dit nieuwe jaar góed maken voor u? Ik kan het u natuurlijk niet allemaal persoonlijk vragen, dus ik heb het voor mezelf maar overdacht. Volgens mij zijn er twéé soorten dingen die we wensen. Allereerst hoop je dat leed en rampen je bespaard worden. Dat je niet ziek wordt, of een ongeluk krijgt, of geliefden verliest. Dingen dus die je juist níet wenst. Dat dit jaar niet wéér helemaal beheerst wordt dor corona, bijvoorbeeld. Dat we komende Kerst nu eens niet in lockdown zitten… Anderzijds zijn er voor veel mensen dingen in dit jaar waar ze naar uitkijken. Dat je je diploma gaat halen bijvoorbeeld. Of dat je huwelijksjubileum viert, of dat je oma hoopt te worden. Als het in zulke dingen gaat zoals je hoopt, dan wordt 2022 een prachtig jaar!
Maar… wat als je nu géén bijzondere dingen in het vooruitzicht hebt? Geen diploma of jubileum, of wat dan ook – blijven dan alleen de wensen van die andere soort over? Dat dingen je níet overkomen? En als dat inderdaad niet gebeurt – als je niet ziek wordt of verongelukt, maar als je leven gewoon doorgaat zoals in 2021, is dat een gelukkig nieuwjaar?

Misschien Lees verder

Preek oudjaarsavond 2021, Psalm 90

Tags

, , ,

Gemeente van Jezus Christus,

[intro: vergankelijkheid]
het is oudejaarsavond, het jaar 2021 is zo goed als voorbij. Zo’n avond kan je een weemoedig gevoel geven. Wéér een jaar om! Weer de hele cirkel afgelegd van januari tot december. Vooral wie wat ouder is, denkt misschien: waar blijft de tijd? Een jaar is zo omgevlogen!
Oudejaarsavond bepaalt je bij de onomkeerbare stroom van de tijd. Een oud lied zegt “uren, dagen, maanden, jaren, vliegen als een schaduw heen”. Het bepaalt je zo bij de vergankelijkheid van elk mens. Dit jaar werden we daar nog wel extra met de neus op gedrukt, met het coronavirus, oversterfte, soms extra pagina’s overlijdensadvertenties in de huis-aan-huis-krant. En zeker als het dichtbij komt: misschien hebt u of heb jij iemand verloren aan het virus in de kring van familie of vrienden.
Elk mens is vergankelijk, ook wij zoals we hier zitten of thuis meeluisteren. De psalm die we zojuist lazen spreekt daarover duidelijke taal. Hij noemt ons ‘stervelingen’, mensen die moeten sterven. “zeventig jaar duren onze dagen, of tachtig als wij sterk zijn. Het gaat snel voorbij en wij vliegen heen”. En is het niet zo? Goed, wij hebben in onze tijd het nog iets weten op te rekken: de levensverwachting in Nederland is momenteel 81.4 jaar voor kinderen die nu geboren worden. Maar na 70, 80 of misschien zelfs 90 of meer jaar wacht toch ieder hetzelfde: het levenseinde. Je naam leeft nog een tijdje voort in de herinnering, maar ook die dooft uit. Ik was in mijn vorige woonplaats eens bij de gemeentewerf, en daar zag ik juist hoe een oude grafsteen werd afgevoerd. De naam die erop stond is definitief weg, zelfs op de begraafplaats niet meer te vinden.

[de psalm: vergeefsheid]350
Zo kunnen we vanavond wat peinzen over dood en vergankelijkheid. En de psalm die we lazen, lijkt het te ondersteunen. Maar de vraag is: is dat waar het hier in de psalm over gaat? Lees verder

Preek Kerstmorgen 2021 'Laten we naar Bethlehem gaan!'

Tags

, ,

Gemeente van Jezus Christus, lieve mensen, op welke plek u ook zit mee te kijken of te luisteren…

[intro: de dagelijkse dingen vallen weg]
Met Kerst staat bijna heel de maatschappij even stil. Dit jaar is dat wel op een bijzondere manier het geval, met de huidige lockdown die alles stil zet. Maar ook als er geen lockdown zou zijn, als er geen coronavirus zou zijn, dan zou met Kerst niet alles doordraaien. Alle scholen hebben vakantie, bijna iedereen is vrij, verreweg de meeste winkels zijn dicht. Met Kerst raak je even los van het dagelijks leven. Zo tussen Kerst en Oud en nieuw kun je je ineens wel eens afvragen: welke dag is het eigenlijk vandaag? Met kerkdiensten op rare dagen, geen vast ritme van werk of school… je raakt even los van het dagelijks leven.
Zojuist hoorden we uit de bijbel over de herders in de velden bij Bethlehem. Zij maakten het allereerste kerstfeest mee. Bij hen gebeurt eigenlijk hetzelfde als wat wij soms kunnen ervaren tijdens de kerstdagen. Ze raken helemaal los van hun dagelijks bestaan, van hun werk dat bestond uit schapenhoeden. Voortdurend vulde dat hun leven, maar nu zijn ze er even helemaal niet mee bezig. “Kom,” zeggen ze, “laten we naar Bethlehem gaan!” En ze lopen zomaar weg bij hun dagelijks werk, bij hun schapen. Hoe dat komt? Omdat ze de boodschap hebben gehoord waar wij ook vandaag bij stilstaan: dat Jezus is geboren in een stal in Bethlehem. Die boodschap laat al het andere wegvallen. Die boodschap mag ook ons vandaag, op deze zaterdagmorgen, losmaken uit het ritme van alledag. Jezus is geboren! Lees verder

Overdenking Kerstavond 2021

Tags

, , ,

Lieve mensen, waar u ook meekijkt, wie je ook bent,

[intro]
vorige week liep ik te denken toen ik deze dienst aan het voorbereiden was. Ineens zag ik een beeld voor me, een beeld wat, zoals wel vaker, meer zegt dan duizend woorden. In gedachten zag ik een babykamer, waar een klein kindje in zijn wieg lag. Het was een zonnige dag, dus de gordijnen waren dicht. Maar ze waren niet helemaal gesloten; tussen de gordijnen was een spleet waar een straal zonlicht naar binnen viel. Juist In het wiegje viel die lichtstraal, en het kindje zag dat natuurlijk. Vol verbazing greep het ernaar met zijn handjes. het probeerde het licht vast te pakken. Dat lukte natuurlijk niet, maar telkens weer stak het zijn handjes uit en keek ernaar. Het kindje kon het niet vatten, het licht; letterlijk niet, maar ook figuurlijk niet. Wat wat dat? Hier was iets moois, iets stralends, wat het niet kon begrijpen, en niet kon grijpen.
Als kerntekst voor vanavond heb ik gekozen Johannes 1:5. “Het licht schijnt in de duisternis”, staat daar, ” en de duisternis heeft het niet in haar macht gekregen”. Dat laatste, laat ik dat meteen zeggen, is echter ook anders te vertalen. In het Grieks, de taal waarin het Nieuwe Testament is geschreven, staat een woord met dubbele betekenis. het kan zowel ‘grijpen’ als ‘begrijpen’ betekenen. Dus “Het licht schijnt in de duisternis, en de duisternis heeft het niet gegrepen” – of “niet begrepen”. Of misschien wel allebei niet. Lees verder

Preek Ruth 4, een kind geboren!

Tags

, ,

Gemeente van Jezus Christus, hier en thuis,

[intro: geslachtsregisters]
Er zijn wel mensen, die de stamboom van hun familie uitzoeken. Je kunt er een hele hobby van maken. Van wie stam je af, welke verhalen zijn er uit de familie bekend; en zitten er misschien ook beroemde mensen in je voorgeslacht? Als je begint met op internet zoeken, kun je soms al een heel stuk stamboom bij elkaar rapen. Als je verder terug wilt, moet je naar oude archieven, of naar het Centraal Genealogisch instituut in Den Haag, waar oude doopregisters en trouwboeken zijn opgeslagen. Ik ben daar wel eens geweest, en je treft daar vooral oudere mensen. Rustige zalen met wat mensen met grijze haren. Geen wonder denk ik, want het uitzoeken van een stamboom is bij uitstek iets dat op het verleden is gericht. Iets dat terugkijkt. Veel mensen, en zeker als je jong bent, kijken liever vooruit. Wat heb je eraan om te weten wie je voorouders zijn in het zoveelste geslacht…?
Vandaag hoorden we twee stukjes van een stamboom. Uit het evangelie van Mattheus, én uit het Bijbelboek Ruth. Het Bijbelboekje waar we de laatste weken uit lazen, sluit af met een geslachtsregister. Echter, de insteek is heel anders dan bij de mensen die tegenwoordig hun stamboom uitzoeken. De stamboom aan het einde van Ruth kijk niet terug, maar juist vooruit! De vraag is niet Lees verder

Preek Ruth 3, derde Adventszondag

Tags

, ,

Gemeente van Jezus Christus, hier en thuis,

[beginbeeld: Ruths spannende stap]
In gedachten zie ik Ruth gaan, daar bij de dorsvloer van Bethlehem, als de eerste sterren zichtbaar worden. In de schemering was ze er naartoe geslopen, oplettend dat niemand haar zag. Achter een rots was ze gaan staan, tot het juiste moment gekomen was. Niet ver van haar hoort ze het geluid van de maaltijd van Boaz en zijn mannen. Wat eten gaat er bij hen goed in na een dag hard werken, en ook een goede slok wijn natuurlijk! Ruth ruikt het vuur en het vlees, en hoort de vrolijke stemmen. Ze ruikt ook de prettige geur die om haarzelf heen hangt, van geurige olie. Want ze heeft deze avond precies gedaan wat haar schoonmoeder Naomi zei. Ze heeft een bad genomen, zich ingewreven met olie én haar mooie mantel aangedaan. Nu moet ze de rest van Naomi’s opdracht gaan vervullen: wachten tot Boaz gaat slapen op de dorsvloer, en dan aan zijn voeteneinde gaan liggen. Ze weet wel waarom: Naomi wil dat Boaz haar tot vrouw neemt. Maar wat is dit wachten spannend! Van alles gaat er door Ruths hoofd heen. Wat als ze gezien wordt? Wat voor reputatie krijgt ze dan in het dorp? De eer van een vrouw is heel belangrijk in die tijd! En hoe zal Boaz reageren, peinst Ruth. Wat als hij haar afwijst, slecht van haar denkt misschien? Of wat als hij haar juist te na komt vannacht? Boaz is een oprechte man, dat weet ze; maar toch… Je weet nooit wat er gebeurt als iemand wijn opheeft!
Ruth heeft geen rust. Dan loopt Lees verder

Preek over Ruth 2 bij jaarthema 'Geef het geschenk door'

Tags

, , ,

Gemeente van Jezus Christus, hier en thuis,

[intro]
We leven, zoals dat heet, In de donkere dagen voor kerst. In de kerk heet dat ‘advent’, de weken voor kerst dat we uitzien naar het licht, het licht van Jezus die komt. Iemand zei dezer dagen tegen mij: het zijn nu wel extra donkere dagen voor kerst. Ze doelde natuurlijk op alles rond het coronavirus. Al die beperkingen, het gevoel van dreiging dat sommigen ervaren, het gebrek aan uitzicht. Ook de kinderen, ik zie ze hier in de kerk, merken het wel op school: looproutes en mondmaskers en thuisblijven als je maar een beetje verkouden bent. Allerlei leuke dingen die niet doorgaan – en dat al voor het tweede jaar. Je zou willen dat er eens licht doorbrak!
Maar het gaat natuurlijk niet alleen om de beperkingen. Er zijn veel mensen ziek, de ziekenhuizen liggen overvol, uitvaartondernemingen maken overuren. Donkere dagen! En als volwassene maak je je misschien over nog meer dingen zorgen. Hoe ons land stuurloos lijkt, polarisatie, hoe het klimaat steeds verder kapot gaat, en ga zo maar door. Ja natuurlijk, er is ook heel veel wél goed, en dat mogen we ook dankbaar beseffen. Maar ook als je jong bent en als je het zelf goed hebt, kun je uitzien naar het licht! Wij gebruiken bijvoorbeeld thuis als gezin de adventskalender van Open Doors, en dan besef je hoe moeilijk christenen het op sommige plekken hebben. Dan kun je ook als kind denken: Heer Jezus, kom snel! Laat uw nieuwe wereld maar snel komen! Kijk, en dat is nu precies Advent: uitzien naar Jezus’ komst – ook nu.
Midden in deze donkere dagen lazen we uit het Bijbelboek Ruth, hoofdstuk 2. Het viel mij meteen op: daar is de sfeer heel anders. Daar schijnt de zon, daar Lees verder

Preek 'vreemdeling met of zonder thuis', herdenking overledenen

Tags

, , , ,

Gemeente van Christus, hier en thuis meekijkend, en in het bijzonder familieleden van hen die ons dit jaar ontvallen zijn,

[intro: reizen en thuiskomen]
Het is mooi om op reis te gaan. Mooi om andere landen en streken te leren kennen, bijvoorbeeld op vakantie. Je bent even helemaal los van alles wat je hier kan bezetten. Met elke kilometer dat je verder van huis gaat kun je je meer ontspannen voelen. Even je met niets anders bezighouden dan met de reis zelf. Maar… het is ook mooi om weer thuis te komen. Bijvoorbeeld als je in de zomer weg bent geweest, aan het strand hebt gelegen of steden hebt bezocht, en je zit weer in de auto naar huis. Kinderen beginnen de lange autoreis al zat te worden en worden ongedurig. Iemand merkt op: ‘wat zal het lekker zijn om weer in mijn eigen bed te liggen’. Op een gegeven moment kom je bij de grens, en dat geeft al het gevoel: we zijn weer in ons eigen land. Je ziet bekende namen op de richtingborden komen, en dan… dan ziet iemand door het autoraampje de Woerkumse toren, de Mosterdpot. Dan ben je echt zo goed als thuis. Hoe fijn is het dan om de deur open te doen en weer in je vertrouwde woning te zijn! De kinderen kijken of al hun knuffels er nog zijn, en jij pakt de post.
Thuis zijn. Sommigen hebben dat gevoel meer dan anderen, er zijn er zelfs die liever helemaal niet weg gaan. Maar ook als je graag reist: dat is alleen fijn als je een of andere thuisbasis hebt. Altijd onderweg zijn maakt je ontheemd. Denk aan de vluchtelingen momenteel aan de grens bij Polen. Reizen is pas echt fijn als je een thuis hebt om naar terug te keren, een doel om naar op weg te zijn.

[vreemdeling zijn in de Bijbelgedeeltes]
Waarom begin ik hiermee? Wel, omdat Lees verder