5 juli 2026

Voor velen staat de vakantietijd voor de deur. Vakantie komt van het Latijnse woord ‘vacare’ dat letterlijk ‘leeg zijn’ betekent – denk ook aan woorden als ‘vacuüm’ en ‘vacature’. Leeg: eindelijk een lege agenda, een tijd om lekker niks te doen en te ontspannen.
Nu zegt een oud spreekwoord ‘ledigheid is des duivels oorkussen’. Als dat waar is, heeft de duivel een goede tijd in de komende vakantie! Maar klopt dat spreekwoord wel? Ik denk eigenlijk dat in onze tijd het omgekeerde wel eens meer van toepassing zou kunnen zijn: ‘rusteloosheid is des duivels oorkussen’.
Want wat zijn we druk met zijn allen! Vraag maar eens aan een paar mensen hoe het gaat. “Goed hoor, wel druk”. Zelfs bejaarde mensen bel ik meestal voordat ik bij ze langsga, anders is er gerede kans dat ze al bezet zijn. En in de vakantie? Zo leeg is die niet. Eénderde van de Nederlanders checkt de werkmail als ze op vakantie zijn, las ik. Een vakantie wordt soms volgestopt met van alles: bezienswaardigheden, activiteiten, actieve outdoor-ervaringen… Is er nog wel tijd om gewoon níets te doen?
De Franse filosoof Pascal stelt dat het grote ongeluk van de mens is dat hij niet kan stilzitten en niets doen. Pascal zegt het heel zwaar: de mens durft niet geconfronteerd te worden met zijn vragen en sterfelijkheid, en daarom vlucht hij in activiteit. Zou daar iets inzitten? Test het uit deze vakantie zou ik zeggen! Ga maar eens een paar uur stil op een stoel zitten… Wat voel je?
En toch kan die leegte het begin zijn van iets goeds. Vacare is ook een term uit het kloosterleven. ‘Vacare Deo’ betekent voor de kloosterling: leeg worden, je van binnen vrij maken, maar met een doel. Leeg worden zodat er ruimte komt voor Gods stem. Want de wereld is niet leeg, je hart hoeft niet hol te zijn. Je kunt naar die stem leren luisteren. Eén geeft er werkelijk rust. Die rust wens ik ieder toe deze vakantie!

Ds. Adriaan Molenaar

9 april 2026

Heerlijk weer, in deze dagen na Pasen. Overdag steeds warmer, maar ’s nachts nog koud. En vooral heel helder in de nacht. Wie al jaren in Beekbergen woont, beseft het misschien niet meer, maar wat zie je hier veel sterren! Alleen naar het noorden is er verstoring door de lichten van Apeldoorn, in de andere richtingen is het goed donker. Hoe langer je kijkt, hoe meer sterren je ’s nachts ziet.
Onder zo’n koepel vol sterren te staan, dat doet iets met je! Je voelt je klein worden. Zeker als je bedenkt dat elke ster eigenlijk een zon is als de onze! Wat stelt een mens dan helemaal voor? “Het besef / een broodkruimel te zijn op de rok van het universum” zegt de dichter Lucebert. Als je het zo zegt, is dat geen erg fijne gedachte. Een kruimel, die veeg je zo weg. Het enorme heelal draait zijn rondjes, en wij doen er niet toe. Een andere dichteres, Moes Wagenaar, zegt zelfs: “de lichten in de stad / verblinden de sterren./ Met elk een eigen ster / ziet niemand, niemand, / hoe nietig hij is. / Gelukkig maar!” Blij met lichtvervuiling…?
Een ander lied spreekt mij meer aan. Een aloude psalm. “Zie ik de hemel, het werk van uw vingers / de maan en de sterren door U daar bevestigd / wat is een mens dan dat U aan hem denkt / het mensenkind dat u naar hem omziet?” Als je sterbespikkelde hemelkoepel ziet, voel je soms: wat stel ik nu helemaal voor? Maar het kan ook een diep besef oproepen van ontzag voor de Maker van het ontzaglijke universum. Hoe groot moet Die wel niet zijn? En dan zegt dat oude lied ineens: ‘wat is een mens dan dat U naar hem omziet?’. Want dat doet God: omkijken naar mensen. Dat staat niet aan de hemel geschreven. Dat staat geschreven in de Bijbel: de machtige Maker van al die sterren wil zich aan mij verbinden! Wie daarvan weet, raakt nog dieper verwonderd.

ds. A.J. Molenaar