Column: U en jij

Tags

Het gebruik van het woord ‘u’ neemt af in de samenleving, en het gebruik van ‘jij’ komt er voor in de plaats. Ik heb er geen cijfers over, maar de tendens is onmiskenbaar. Wie zei er twee generaties terug jij tegen de juf, of Piet tegen je baas? Of als ik in mijn eigen leven kijk: ik moest u zeggen tegen mijn ouders, maar mijn zoontjes zeggen jij (tegen mij dan, niet tegen mijn ouders…)
Is het erg, zo’n verandering? Er zijn wel mensen die het een teken vinden van verloedering en verlies van respect. In sommige gevallen kan dat zo zijn, maar ik denk dat het te kort door de bocht is om zo meteen in het negatieve te schieten. In heel veel talen is er niet eens een verschil tussen u en jij! Denk aan het Engels, daar is iedereen ‘you’.
Belangrijker is waar het verschil tussen ‘u’ en ‘jij’ voor staat. Daar las ik iets belangrijks over: vroeger was ‘u’ een uiting van respect, nu is het veelal een uiting van afstand geworden. Ik denk dat dat waar is. Tegen je manager mag je ‘jij’ zeggen, tegen een vreemde zeg je ‘u’, ook al is hij niet hoger in rang. Dit verklaart ook meteen waarom kinderen geen ‘u’ meer zeggen tegen ouders: die zijn vertrouwd, niet vreemd.
Wat dat betreft is er iets opvallends. Nederlandse gelovigen spreken vanouds God aan met ‘U’, als uiting van respect. In andere talen die een beleefdheidsvorm kennen, gebeurt dat echter niet! Duitsers zeggen ‘Du’ en Fransen ‘Tu’ tegen de Allerhoogste. Als je dat voor het eerst hoort, komt het even vreemd over. Het geeft een gebed echter wel iets vertrouwds. Hij is nabij, niet een hoogste instantie ver weg! Wat dat betreft is het Nederlandse ‘U’ tegen God in gebeden eigenlijk minder passend in onze tijd. Het straalt meer en meer niet alleen respect uit, maar ook afstand. Voortaan dan maar ‘Jij’ zeggen als ik bid? Toch voelt dat niet helemaal goed. Om maar te zwijgen van de reacties die ik zou krijgen als ik het in de kerk wilde invoeren… Lastig, dat ‘u en jij’. Toch maar Engels gaan spreken allemaal?

Advertenties

Preek ‘Waarom missionair?’

Tags

, , , ,

Uit de Bijbel is gelezen Johannes 20:19-23 en 2 Korinthe 5:9-15

Gemeente van Jezus Christus,

[intro: waarom missionair zijn?]
Geef het geschenk door! is ons jaarthema. Maar waarom zou je? Wees missionair, is tegenwoordig een kreet die je overal hoort. Maar waarom eigenlijk? Kunnen we niet gewoon kerk zijn zoals dat al eeuwen gaat? Is zingen, bidden, Bijbellezen niet genoeg?
Waarom zou je missionair zijn? Dat is de vraag die vanmorgen centraal staat. Waarom zou je het geschenk doorgeven? Een heel belangrijke vraag is dit. We kunnen wel een mooi jaarthema hebben, ik kan u wel oproepen om uw geloof te delen met anderen, maar als u of als jij niet inziet waarom, dan gaat het natuurlijk niet werken!
Ik kan me best voorstellen dat sommigen van ons niet heel enthousiast zijn als het telkens gaat over het belang van je geloof uit te dragen. Moet dat nu? Je probeert je voor te stellen hoe dat eruit ziet, en het voelt opdringerig. Laat iedereen toch in zijn waarde! Ik geloof, mijn collega’s of klasgenoten niet, dat is nu eenmaal zo. Als zij daar gelukkig bij zijn! Geef het geschenk door! – maar eigenlijk heb je geen zin, geen motivatie.
Waarom zou je missionair zijn? Wat dat betreft een anekdote. Sinds enige tijd heeft onze Protestantse Kerk een afdeling missionair werk. Maar waarom eigenlijk? Boze tongen fluisteren Lees verder

Column: uitgelopen boomstronk

Tags

,

Ze hebben het wel eens over ‘als Pasen en Pinksteren op één dag vallen’. Ofwel: nooit, dat kan niet. Maar toen ik met de paasdagen hier in de buurt rondreed, kreeg ik een moment de indruk dat Pasen en Kerst op één dag vielen. Ik zag namelijk iets, met Pasen dus, dat mijn gedachten direct naar de Kerst voerde. Het zal wel een beroepsafwijking zijn…
Wat zag ik dan? Wel, onderweg over de Madesteinweg zag ik verschillende bomen die bij de grond waren afgezaagd. Meer boomstronken dan bomen dus eigenlijk. Maar nu zo mooi: uit die boomstronken groeiden allemaal nieuwe uitlopers, er kwamen takken omhoog. Het leven is er niet zomaar onder te krijgen! Direct moest ik denken aan woorden van de profeet Jesaja ‘er zal een twijg voortkomen uit de afgehakte stronk van Jesse’ – woorden die gewoonlijk klinken in de tijd net voor Kerst. Een belofte in de vorm van een beeld: als alle hoop vervlogen lijkt, zal er tóch een nieuw begin zijn. Dat nieuwe begin is dan het kindje Jezus dat geboren wordt met Kerst.
Echter, past dit beeld ook niet prachtig bij Pasen? De weg van de mensheid lijkt dood te lopen: mensen gaan voor zichzelf, gebruiken geweld, onderdrukken onschuldigen… In de kruisiging van Jezus werd het allemaal onthullend zichtbaar, en anders wel in het wereldnieuws. Is er dan nog een toekomst? Of is de mensheid een afgehakte boomstronk waar het niets meer mee wordt? Maar dan is daar het antwoord van Pasen. Na Jezus’ kruisiging kwam zijn opstanding. De boomstronk loopt uit! Pasen zegt ons: er is een leven dat sterker is dan de dood! Liefde overwint uiteindelijk de haat. Er is hoop, want Jezus leeft! Hij als eerste ‘uitloper’, toont dat er toekomst is bij God vandaan.
Wat zijn die boomstronken langs de Madesteinweg dan mooi! Tekens zijn ze, om nooit op te geven, maar verwachting te blijven hebben. Jezus leeft, en deelt leven uit. Geloof dat maar!

Overdenking Paaszangdienst 2018

Tags

, ,

Tekst: Johannes 20:20

Gemeente van Jezus Christus,

[trouble in txt]
het is Paasavond! Wij zitten hier vrolijk en vreugdevol bij elkaar en zingen liederen, maar Jezus’ leerlingen zaten er heel anders bij op Paasavond. Ze waren samengekomen, dat wel, maar ze zongen niet. Ze hadden de deuren stevig dichtgedaan, en de grendel ervoor geschoven. Ze zijn bang! Jezus, hun leraar en leider, is immers gedood! Dat betekent dat ook zij gevaar lopen. Aanhangers van een opstandeling, zo zouden ze beschouwd kunnen worden. Nu hun leider weg is, zouden ze vast hen als volgende willen pakken! Angst had hen in de greep, en zó zaten ze bij elkaar.
Hebben ze dan geen vertrouwen, in God, en in Jezus? Nee, dat is het hem juist. Ze zijn verward. Jezus is begraven, maar zijn graf is leeg. Petrus en Johannes hebben zelf gezien vanmorgen. Johannes zei dat Jezus weer moest zijn opgestaan, en Maria zei zelfs dat ze Hem gezien. Maar zij? Het enige wat ze hadden was herinnering aan vroeger, en onzekerheid in het heden. Zó zitten ze bij elkaar op Paasavond. Bang, onzeker, afgesloten van de buitenwereld. Lees verder

Preek Paasmorgen 2018

Tags

, , ,

Gemeente van Jezus Christus,

[intro]
je hoort wel eens verhalen over mensen die het ‘tweede gezicht’ hebben. Zij zouden dingen zien die een ander niet ziet, dingen uit het verleden of juist uit de toekomst. Er worden daar heel sterke staaltjes van verteld. Een groep mensen is bijvoorbeeld op vakantie in Schotland, en ze bezoeken een oud kasteel. Ze lopen er rond, ze bekijken allerlei oude dingen: harnassen en wapens, poorten met valhekken, kerkers… Maar dan zegt ineens een vrouw uit het gezelschap: is er ooit een moord gepleegd, hier in deze kamer? Bij navraag bij de gids blijkt het te kloppen: juist daar is eens een slechte kasteelheer omgebracht door zijn dienaren. Hoe kan iemand dat weten, zoveel eeuwen later? “Tja,” zegt die vrouw, “ik dacht even dat ik een plas bloed zag liggen in de hoek”…
Zo zijn er ook verhalen over mensen die dingen zien die nog moeten gebeuren. Een boer die een mysterieuze rouwstoet door de velden ziet gaan, en enkele dagen later overlijdt er iemand. Van die wonderlijke dingen: méér zien dan een ander ziet. Wat je ervan moet denken? Ik weet het niet goed, als ik eerlijk ben.
Maar waarom begin ik hiermee? Wel Lees verder

Overdenking Stille Zaterdag 2018

Tags

, ,

Gemeente van Jezus Christus,

[intro]
de Duitse schilder Lukas Cranach de Oudere heeft de kruisiging van Jezus verschillende malen geschilderd, telkens anders. Op één schilderij heeft hij deze scène wel heel bijzonder afgebeeld: niet als een weergave van hoe het geweest moet zijn, maar meer als een afbeelding die aangeeft wat Jezus’ kruisdood betekent. Op de achtergrond van dat schilderij zie je bijvoorbeeld Adam die door een skelet wordt achternagezeten, symbool van hoe de dood in de wereld is gekomen door Adams zonde. Op de voorgrond wordt dan weer verbeeld hoe het skelet door de opgestane Christus tegen de grond wordt gewerkt – Christus staat namelijk meerdere keren op het schilderij. Middenin, op de voorgrond, zie je Hem hangen aan het kruis, gestorven. In zijn zijde is een wond te zien, veroorzaakt door de speerstoot van een Romeinse soldaat, zoals we zojuist uit de Bijbel hoorden.
Er is dan een heel bijzonder detail. Lees verder

Preek Goede Vrijdag 2018 ‘Koning aan het kruis’

Tags

, , ,

Uit de BIjbel is gelezen Johannes 18:28 – 19:30 (in delen)

Gemeente van Jezus Christus,

[intro]
hoe stelt u zich een koning voor? Mijn gedachten gaan dan als vanzelf naar onze koning, Willem-Alexander, en zijn gezin natuurlijk. Maar een koning in het algemeen? En denk dan vooral aan vroeger, toen een koning niet alleen lintjes doorknipte en een troonrede voorlas die hij niet zelf geschreven heeft. Toen had een koning werkelijk macht. Een koning bepaalde wat er zou gebeuren in het land. Ik zie een statige figuur naar wie iedereen luistert. Hij is degene helemaal bovenaan, die ver boven de gewone mensen staat. Een koning: dat betekent hoog aanzien. Een paleis. Toegejuicht worden. Een koningsmantel en een kroon. Maar ook dingen als dapperheid, gezag en ridderlijkheid.
Zo is een koning. Maar dan vandaag in de Bijbel: we zien een machteloos iemand die mishandeld wordt en vernederd, die zelfs ter dood wordt gebracht. En deze persoon wordt genoemd ‘de koning van de Joden’. Een koning? Past dat wel bij elkaar? Een koning aan een kruis? Lees verder

Preek HA Witte Donderdag 2018

Tags

, , ,

Uit de Bijbel is gelezen: Johannes 17, nadruk op vers 20-23

Gemeente van Jezus Christus, broeders en zusters hier aan zijn tafel,

[intro]
laten we ons in gedachten verplaatsen naar die éérste avondmaalstafel. Jezus en zijn leerlingen hebben het Pesachmaal gevierd, brood en wijn zijn rondgegaan. Dit is de laatste keer dat ze zo samenzijn, dat voelt iedereen. Jezus heeft afscheidswoorden gesproken, zijn laatste onderwijs en raad gegeven. De maaltijd is ten einde. Straks gaan ze het donker in, en wat zal er dan gebeuren?
Jezus staat dan op om te bidden. Zie Hem staan, rustig en vertrouwend. Hij neemt de gebedshouding aan, met zijn handen geheven en zijn ogen naar de hemel. ‘Vader’, zegt Hij ‘het uur is gekomen’. Jezus bidt, Hij spreekt met zijn Vader terwijl de leerlingen eerbiedig luisteren. Jezus bidt voor zichzelf. Dan horen de leerlingen hoe Hij ook voor hén bidt. ‘Vader, bewaar hen’! Wat moet dat hen hebben getroffen, deze bede voor hun bewaring. Zíj worden bij de Vader gebracht!
Maar wij mogen vanavond ook horen hoe Jezus ónze naam noemt. Hij bidt voor allen die in Hem zullen geloven. Lees verder

Column: Paaskring

Tags

In de dagen nadat u dit blad ontvangt, begint in onze kerk en in vele andere de zogenaamde ‘Paaskring’. In een reeks vieringen van Witte Donderdag tot en met Paaszondag wordt Jezus gevolgd op zijn weg. Dit zijn wel de meest intense dagen van het jaar in de kerk. Het centrale mysterie van het geloof komt aan de orde: hoe Jezus stierf en weer opstond, en zo een nieuw begin voor allen mogelijk maakt. Ik schrijf het nu zo kort neer, maar als je erover doordenkt, of nog liever: mediteert, dan gaat het je bevattingsvermogen te boven.
In de vieringen van deze dagen kom je de meest uiteenlopende situaties en emoties tegen. Een vredig samenzijn bij de maaltijd met vrienden – donderdag. Schrille kleuren van mishandeling, onrecht, moord, lijden – vrijdag. De leegte na het verlies van een geliefde – zaterdag. En tenslotte blijdschap, ongelooflijke blijdschap, als alles anders blijkt te zijn dan je dacht. Dood is geen dood, zinloos lijden blijkt een diepe zin te hebben gehad. Hij die je zag sterven lééft!
En dan heb ik het nog niet eens gehad over de wonderlijke contrasten: samenzijn met vrienden versus verraad door één van hen. Strijd versus slaap in de tuin van Getsemané. Het wonderlijke zwijgen van Jezus tussen al het geschreeuw. Jezus die bidt voor de mensen die hem kruisigen. Een rijk graf voor een man zonder geld.
Het lijkt wel een samenvatting van het hele leven! Ieder kan wel ergens zichzelf herkennen, en ieder zal zich ergens vervreemd voelen. Dit is hét verhaal, beter nog: dé werkelijkheid die de wereld bepaalt. Kom dan en kom het op je in laten werken. Kom luisteren waarom deze week de ‘goede week’ wordt genoemd! En dat is niet alleen omdat het toch goed afloopt…