Categorie Archief: Heilig Avondmaal en dankzegging

Preek ‘leven voor God volgens psalm 34’, dankzegging HA

04 vrijdag sep 2026

Posted by in Heilig Avondmaal en dankzegging, OT, Preken, Psalmen

≈ Een reactie plaatsen

Tags

, ,

Gemeente van Jezus Christus,

[intro: dankzegging na het HA]
We hebben het Heilig Avondmaal mogen vieren. Mogen proeven van de goedheid van God. Of als u of jij niet deelnam, je hebt het gezien. Brood gebroken, wijn gegoten, die wijzen naar het sterven van Jezus Christus – voor ons. En nu is de viering voorbij. Straks is de zondag voorbij. We gaan weer de wereld in, het leven van alledag. Hoe houd je dan iets vast van wat we vandaag vierden? Hoe leef je daaruit? Daar wil ik vanavond met u en jou bij stilstaan. Juist als je mocht proeven dat de Heer goed is, dat je niet daarna in een gat valt. Maar dat je eruit mag leven, en hopelijk ook in het alledaagse bestaan die smaak mag vasthouden.
Hoe ziet het leven eruit van iemand die Gods goedheid proefde? Of… misschien proefde je Gods goedheid niet speciaal. Je nam niet deel aan het Heilig Avondmaal. Of je nam wel deel, maar het deed je eigenlijk niets. Of wellicht zit je wel in een moeilijke periode in je leven, proef je meer de bitterheid van het bestaan dat de goedheid van God. Heb je dan iets aan de preek die nu volgt? Ik denk het wel! Want de dingen die passen bij een leven dat Gods goedheid proefde, passen ook bij het leven van iemand die het zou wíllen proeven.
Ik heb mijn preek in 3 punten verdeeld, het staat er ook op de sheets: Wie Gods goedheid proefde
1. Looft en dankt
2. Gaat op Gods weg
3. Leeft in vertrouwen
We zullen merken dat al deze dingen genoemd worden in de psalm die we vanavond opnieuw lazen. Lees verder →

Preek ‘Proef en geniet de goedheid van de Heer’, psalm 34:9

04 vrijdag sep 2026

Posted by in Heilig Avondmaal en dankzegging, OT, Preken, Psalmen

≈ Een reactie plaatsen

Tags

, ,

Gemeente van Jezus Christus,

[intro: alfabetische psalm]
Psalm 34 is een alfabetische psalm. Elk vers in de grondtekst begint met een volgende letter van het Hebreeuwse alfabet – dat hielp de mensen van destijds bij het onthouden van de psalm. Maar… het is natuurlijk meteen wel een uitdaging voor de dichter! Ik heb zelf voor De Nieuwe Psalmberijming delen van psalm 119 berijmd, en dat ging ook op alfabet. Ik heb er toen iets van ervaren, hoe je dan soms dingen anders moet zeggen om uit te komen. Bij de F bijvoorbeeld “Fluister mij in, HEER, wat uw wet verlangt”. Dat had ik anders nooit zo verwoord, maar de alfabet-eis liet het er zo uitkomen. En dat is helemaal niet erg – het opende juist een ander perspectief. Gods wet niet als een harde eis, maar als een zachte fluistering…
Bij de psalm van vandaag zat de dichter dus ook aan het alfabet vast. En ook hier zorgt dat, onder leiding van Gods Heilige Geest, júist voor verrassende verwoordingen, voor onverwachte verdieping. We staan vanmorgen speciaal stil bij vers 9 van de psalm. Daar staat “Proef en geniet de goedheid van de HEER” – of letterlijker vertaald “Proef en zie dat de HEER goed is”. Maar hoe dan ook, “Proef!” Daar begint het mee. Waarom? Nou, er moest iets met de letter ‘teet’ staan, daarom. En tegelijk, wat is dit móói, wat komt dit dichtbij… Proef dat God goed is! Lees verder →

Verbaasd, dankbaar en verlangend: Davids Dankgebed

19 vrijdag jun 2026

Posted by in 1 en 2 Samuel, Heilig Avondmaal en dankzegging, OT, Preken

≈ Een reactie plaatsen

Tags

, , ,

Uit de Bijbel is gelezen: 2 Samuël 7:17-29

Gemeente van Jezus Christus,

(Intro: Davids dankbaarheid en de onze)
de dienst, waarin we de viering van het Heilig Avondmaal afsluiten, heet wel een ‘dienst van dankzegging’. Daar past heel goed bij het gedeelte dat we net lazen. In veel Bijbels staat erboven ‘Davids dankgebed’. Ik wil dit gedeelte met u en jullie overdenken aan de hand van drie punten, ze staan ook op het scherm:

  1. Verbaasd naar jezelf kijken
  2. Dankbaar terugkijken
  3. Verlangend vooruitkijken
    Dus drie blikrichtingen: naar binnen (naar jezelf), naar achteren, en naar voren.
Medieval king kneeling and praying before altar with crown on stool

PUNT 1 – Verbaasd naar jezelf kijken

(meer zegen dan ooit verdiend, bij David)
We hoorden vorige week hoe David een enorme belofte van God kreeg. Dat staat te lezen in de eerste helft van het hoofdstuk dat we lazen. Davids koningshuis zou eeuwig voortbestaan. Voor altijd zou er een nakomeling van David op de troon zitten. Zo’n toekomstbeeld, dat was de droom voor elke koning in het oude Oosten. En dat krijgt hij toegezegd! Niet zomaar, maar door God zelf!
Als David deze belofte heeft gekregen, gaat hij daarom direct God danken. Dat lazen we net. En in wat hij zegt, klinkt verbazing door. “Wie ben ik, HEER, mijn God, wat is mijn familie, dat U mij zó ver hebt gebracht?” Met andere woorden: waar heb ik dít aan te danken! Je zou het kunnen vergelijken met iets hedendaags. Een moeder op leeftijd krijgt van haar volwassen dochters iets als cadeau voor haar 70e verjaardag. Ze krijgt het ingepakte ceadeau aangereikt, een plat pakje; ze maakt het open en leest wat er staat. ‘Waardebon voor een reis naar Israël’ – waar ze altijd al eens naar toe wilde, maar het is er nooit van gekomen. Ze had het idee eigenlijk al uit haar hoofd gezet. En nu dit cadeau! Helemaal ondersteboven roept ze “dat is toch veel te veel, dat had je niet moeten doen!”
Net zo iets voelt David hier, maar dan nog sterker. Dit is toch veel te veel! Wie is hij nu helemaal? Hij heeft al zoveel van de Heer gekregen: van schaapherder werd hij koning, herder van een heel volk. En nu ook nog deze belofte van een blijvend koningshuis. “Wie ben ik, dat U mij zó ver hebt gebracht?” Ja, wie is David. Op zich een gelovige man en een goed koning. Maar verre van volmaakt. Er kleeft bloed aan zijn handen, van rooftochten toen hij nog rondzwierf op de vlucht voor Saul. Er leven verkeerde begeertes in zijn hart, net als bij u en mij. Binnenkort gaan we daar nog over horen, over David en Batseba. En toch… toch geeft God hem zó’n geweldige zegen. “Wie ben ik” – onverdiend!

Lees verder →

Uitnodiging aan de Tafel: Mefibosets verhaal – viering Heilig Avondmaal

19 vrijdag jun 2026

Posted by in 1 en 2 Samuel, Heilig Avondmaal en dankzegging, OT, Preken

≈ Een reactie plaatsen

Tags

, , ,

Uit de Bijbel is gelezen: 2 Samuël 9

Gemeente van Jezus Christus,

(intro)

“voortaan bent u aan mijn tafel te gast”. Dat zegt koning David in het Bijbelgedeelte dat we lazen. “Aan tafel te gast” – dat is juist wat wij vanmorgen ook mogen meemaken, nu we het Heilig Avondmaal vieren. We worden uitgenodigd, niet door koning David, maar door koning Jezus.
“Voortaan bent u aan mijn tafel te gast”. Het Bijbelgedeelte waar dat staat, gaan we vanmorgen kort overdenken. Voordat we aan tafel gaan!

Man in tuxedo standing surprised in grand royal banquet hall with decorated chair and guests at dinner tables
(achtergrond)

We hoorden hoe koning David vraagt: “is er nog iemand over van de familie van Saul? Die zal ik dan goed behandelen”. Vreemd! Dat een oosterse koning, als hij eenmaal stevig op de troon zat, op zoek ging naar nakomelingen van zijn voorganger, gebeurde vaker. Maar dat goed behandelen niet. Nakomelingen van de oude koning konden een brandpunt zijn waaromheen onvrede zich verzamelde. Ze konden de macht van de nieuwe koning bedreigen. Om die reden roeiden oud-oosterse koningen vaak heel de familie van de vorige machthebber uit. Ook koningen van Israël: koning Jehu vermoordde bijvoorbeeld al de zonen van zijn voorganger Achab.
Wil David ook zo zijn macht veilig stellen? Speuren wie er nog over zijn uit Sauls geslacht? Ja, speuren wel, maar doden niet. Hij zegt “is er nog iemand over van de familie van Saul? Die zal ik dan goed behandelen”. En ja, er blijkt nog iemand te zijn. Een zekere Mefiboset. Kom, zegt David, laat die man direct halen! Hij moet bij mij komen wonen in Jeruzalem.
Er zijn wel uitleggers die zeggen dat hier toch eigenbelang van David achter zit. Misschien wilde David door zijn goedheid voor Mefiboset de laatste aanhangers van Saul wel gunstig stemmen. Of misschien kan hij hem zo beter in de gaten houden. Toch denk ik niet dat we zo moeten denken. Je kunt achter vrijwel álles wat iemand doet, eigenbelang zoeken – ook bij hedendaagse politici. Maar zo denken maakt cynisch, en bouwt niet op. Als christen zijn we geroepen om van het goede uit te gaan tot het tegendeel blijkt! Doet u dat?

(Davids voornemen tot ‘chesed’)

Nee, David is hier geen berekenende politicus. Dat blijkt wel uit een grondwoord dat gebruikt wordt. “Goed behandelen” zegt onze vertaling, maar dat is wel heel slap. Oudere vertalingen zeggen “goedertierenheid bewijzen”. Een heel sterk woord in het Hebreeuws. ‘chesed’. Liefde, trouw, loyaliteit, goedheid – het zit er allemaal in. Dát wil David tonen aan Mefiboset. En dan staat die uitdrukking er ook nog driemaal, in vers 1, 3 en 7. Dit is de kern: David wil liefde en trouw en goedheid betonen. En dat gaat diep. In vers 3 staat letterlijk “ik wil hem de chesed van God bewijzen”. David laat hier iets van Gód zien. Van Gods goedheid en trouw, zoals wij die ook mogen proeven en vieren aan de Avondmaalstafel. David lijkt hier op Jezus.

Lees verder →

Overdenking Witte Donderdag ‘Als jullie Mij zoeken, laat hen dan heengaan’ – Johannes 18:8

03 vrijdag apr 2026

Posted by in Heilig Avondmaal en dankzegging, Johannes, NT, Overdenkingen, Preken

≈ Een reactie plaatsen

Tags

, , ,

Noem eerst de tekst: Joh 18:8 en lees die nogmaals

[Jezus geeft zichzelf koninklijk over]
Met koninklijk gezag staat jezus daar. Daar staat Hij, fier rechtop, tegenover die groep soldaten die hem gevangen wil nemen. Maar niet zij hebben de regie in handen, dat is Jezus. Hij staat rechtop, zij krabbelen net weer overeind. Zijn gezag blies hen letterlijk omver. Toen ze vielen, is Hij er niet vandoor gegaan, rustig is Jezus blijven wachten. “Ja, ik ben het!” Geen enkel poging om uit hun handen te blijven. Degene die ze gevangen moeten nemen, geeft zelfs een opdracht. “Als jullie mij zoeken, laat deze Mensen dan gaan”. En zonder protest doen de ruwe soldaten wat Hij opdraagt.
Johannes legt in zijn evangeliebeschrijving alle nadruk op Jezus’ grootheid. Dat Jezus angstig gebeden heeft in deze tuin, dat laat hij weg. Niet dat het niet gebeurd is, maar daar gáát het niet om nu. Jezus is geen bang slachtoffer, bewust kiest Hij de weg naar het kruis. Hij wist precies wat er met Hem zou gebeuren, zegt vers 3. Hij wíl de beker drinken die Hem wordt aangereikt, vers 11. Hij weet, Hij wil… Jezus wordt niet gevangen genomen, Hij gééft zich gevangen.

[Jezus’ volgelingen gaan vrijuit]
Zo staat Jezus daar. Maar stel je voor dat je één van Jezus’ leerlingen was geweest. Lees verder →

Preek ‘Geloof ondanks vragen: Jezus’ boodschap voor hedendaagse twijfels’

24 zaterdag jan 2026

Posted by in Heilig Avondmaal en dankzegging, Johannes, NT, Preken

≈ Een reactie plaatsen

Tags

, , , ,

Gemeente van Jezus Christus,

[intro]
Wist u dat de eerste christenen er wel van beschuldigd werden om menseneters te zijn? Mensen in de Romeinse tijd hadden geruchten opgevangen over wat christenen zondagsmorgens deden in hun bijeenkomst. Ze hielden daar een soort rituele maaltijd, waarbij ze iemands lichaam zouden eten en zijn bloed drinken. En zo zouden die christenen dan denken goddelijk levend te ontvangen. Nu waren de mensen in de Romeinse tijd wel wat gewend qua vreemde rituelen. Bij de Mithras-cultus bijvoorbeeld werd stierenbloed over mensen uitgestort en zelfs gedronken. Maar die christenen, als dat waar was zeiden, dat ging toch alle perken te buiten. Een mens eten en zijn bloed drinken. Walgelijk!
U zult wel begrijpen waar zulke geruchten vandaan kwamen, zeker nu hier vandaag de tafel staat. Buitenstaanders hadden iets opgevangen over het heilig avondmaal. “Neem, eet, dit is mijn lichaam” en “drink allen daaruit, dit is mijn bloed” – we hoorden het net ook nog. Tja, als je dat te letterlijk neemt… Dan klinkt het raar en zelfs afstotelijk!
Net zo’n misverstand komen we tegen in het Bijbelgedeelte dat we lazen. Jezus had al gezegd dat hij het brood is dat leven geeft – we stonden er vanmorgen bij stil. Maar nu gaat hij verder. Het brood dat ik geven zal, zegt Hij, is mijn líchaam. ‘Wie mijn lichaam eet en mijn bloed drinkt heeft eeuwig leven’. Tja… het lijkt erop dat veel hoorders van toen dat letterlijk opvatten. Hun reactie liegt er niet om “dit zijn harde woorden, wie kan daar naar luisteren”. En ze willen Jezus niet langer volgen. Zijn lichaam eten, zijn bloed drinken, kom nou!


Lees verder →

‘Jezus: het Brood dat leven geeft’ – korte preek bij viering Heilig Avondmaal

23 vrijdag jan 2026

Posted by in Heilig Avondmaal en dankzegging, Johannes, NT, Preken

≈ Een reactie plaatsen

Tags

, ,

Gemeente van Jezus Christus,

[intro: rijst des levens?]
Stel je voor dat je in een cultuur leeft waar rijst het dagelijks voedsel is. Driemaal daags een kommetje rijst, zelfs bij het ontbijt – op veel plaatsen in Azië is dat heel gewoon. En stel je voor dat je de bijbel dan in de taal van een bevolkingsgroep wilt vertalen. En je komt bij de tekst van vanmorgen. Jezus zegt “Ik ben het brood dat leven geeft”. Brood, dat is daar geen gewoon voedsel. Dat is exotisch, voor rijke mensen, of bijzondere gelegenheden. Niet iets voor de gewone man. Is jezus dan ook niet voor gewone mensen? Ja wel toch? Moet je dan misschien in de vertaling gaan neerzetten dat de Heer zegt “Ik ben de rijst die leven geeft”? Misschien geeft dat de boodschap wel beter weer op sommige plaatsen in de wereld. Maar ja, dan kom je toch in de knoop. In de knoop met het feit dat Jezus deze woorden niet zomaar zegt. “Ik ben het brood”. Hij zegt dit, net nadat Hij brood heeft vermenigvuldigd. Vijf broden en twee visjes, daarmee werd een menigte gevoed. Letterlijk brood, dáár kun je toch moeilijk iets anders van maken. .
Nee, dan is het toch maar beter om te laten staan wat er staat, en uit te leggen wat de Heer bedoelt. Wat het ons te zeggen heeft. En dat is precies wat wij vanmorgen mogen horen. Op deze morgen dat het brood klaar staat op de avondmaalstafel.

Lees verder →

Preek ‘ontvangen bij de Koning’ n.a.v. 1 Koningen 10:1-13

14 vrijdag nov 2025

Posted by in 1 en 2 Koningen, Heilig Avondmaal en dankzegging, OT, Preken

≈ Een reactie plaatsen

Tags

, ,

Gemeente van Jezus Christus,

[Intro: andere wereld]
We hoorden in het Bijbelgedeelte dat we net lazen van een wereld die voor ons niet alledaags is: het koninklijke hof. Salomo’s rijkdom en wijsheid worden ons voor ogen geschilderd. Grote geschenken van goud en edelstenen en reukwerk. Hoofse bedienden in de mooiste kleding, rijke gerechten en de duurste dranken. De intrigerende ontmoeting van twee vorsten: de wijze koning Salomo, en de koningin van Sjeba, afkomstig van verre streken. Ja, zo brengt de Bijbellezing ons even aan het hof van een oosterse heerser, met glans en schittering, met kussens en kleuren. Sprookjesachtig, en toch echt, eens daar in Jeruzalem toen koning Salomo regeerde.


Wat een contrast met ons dagelijkse bestaan. Zeker nu, in de grauwe novembermaand. Grijze wolken, korte dagen. Je zit in je gewone huis, doet je gewone werk. Je geniet van kleine dingen (hoop ik), maar je leven is niet groots en schitterend. Vaak is het veeleer de alledaagse sleur. De moeite van de werkvloer, de stress van school, de drukte om je gezin draaiend te houden. Gedoe over kleine dingen, en ga zo maar door. Wonderlijk, als dan zo’n geschiedenis van Salomo langskomt. Als je het je voorstelt, is het of je even in een andere wereld wordt gezet!

[De allegorie neerzetten]
Nu vierden we vandaag het Heilig Avondmaal. En daar gebeurt ook zoiets. Het Lees verder →

‘De bediende dienaar’ – preek n.a.v. Lukas 17:7-10 en Lukas 12:37; viering HA

14 vrijdag nov 2025

Posted by in Heilig Avondmaal en dankzegging, Lukas, NT, Preken

≈ Een reactie plaatsen

Tags

, ,

Gemeente van Jezus Christus,

[intro]

‘dankjewel’ zeggen zit er diep in bij ons. Vorige week woensdag, toen we dankdag vierden, gebruikte ik het nog als voorbeeld. Altijd dankjewel zeggen als je iets krijgt, of als iemand iets voor je doet. Een leuk voorbeeldje: we hebben tegenwoordig AI. Onlangs was nog in het nieuws dat het bedrijf achter ChatGPT vraagt om níet te bedanken als het programma iets voor je heeft gedaan. Want dan wil de AI weer op die dankwoorden reageren, en dat kost flink energie – slecht voor het milieu. We bedanken blijkbaar zelfs massaal een computerprogramma! Bedanken zit diep in onze cultuur.

Wat we Jezus hoorden vertellen vanmorgen, kan op ons daarom bot overkomen. Over een meester en een knecht – in de grondtaal staat er trouwens ‘een slaaf’, dat maakt verschil. Jezus zegt “hij (de meester) bedankt hem (een slaaf) toch niet omdat hij gedaan heeft wat hem is opgedragen?” Ik moet zeggen, ik zou het lastig vinden om géén dankjewel te zeggen. Als de slaaf binnenkomt na een dag werken, en meldt “baas, de akker is helemaal geploegd”. “Mooi, dankjewel”. O nee – ik ben duidelijk niet gewend om een slaaf te hebben. Een slaaf werd destijds meestal gezien als een ‘menselijke machine’, een soort robot die klussen doet. Niet als een gelijkwaardig medemens. Daarom zegt die heer géén dankjewel, als de slaaf thuiskomt van de akker. Nee, hij zegt: mooi, ga nu maar eten voor mij klaarmaken! Terwijl de heer eet, staat de slaaf in een hoek, voor als er nog iets van de heer zijn dienst was. Pas daarna kan de slaaf gaan eten.

[door je plicht te doen verdien je niets]

Maar waarom vertelt Jezus dit? Wat wil hij ermee zeggen? Het is niet dat Lees verder →

Preek ‘nodig de minsten aan je tafel’ n.a.v. Lukas 14:12-14

05 vrijdag sep 2025

Posted by in Heilig Avondmaal en dankzegging, Lukas, NT, Preken

≈ Een reactie plaatsen

Tags

, , ,

Gemeente van Jezus Christus,

[intro]
Op deze Avondmaalszondag luisteren we voor de tweede keer naar hetzelfde Bijbelgedeelte, woorden uit Lukas 14. Vanmorgen stonden we vooral stil bij vers 7 t/m 11, we hoorden over wie God nodigt aan zijn tafel. Vanavond horen we over wie wíj kunnen uitnodigen aan onze eigen tafel. Want die hebben alles met elkaar te maken!


Centraal staat vanavond het vervolg, de woorden van Jezus in vers 12 t/m 14: “Wanneer u een maaltijd aanbiedt of een feestmaal geeft, vraag dan niet uw vrienden, uw broers, uw verwanten of uw rijke buren. Want zij zullen op hun beurt u uitnodigen, en zo doen zij iets voor u terug. Maar wanneer u een feestmaal geeft, nodig dan armen, kreupelen, verlamden en blinden uit. Dan zult u gelukkig zijn, juist omdat zij niets kunnen terugdoen. Want u zult ervoor worden beloond bij de opstanding van de rechtvaardigen.”

[context]
We hoorden er vanmorgen al iets van, hoe Lees verder →