Het is carnaval geweest. Het is Aswoensdag geweest. Carne, vale! (Latijn voor ‘vlees, vaarwel’). De tijd in het jaar is aangebroken dat in de kerk het lijden en sterven van Jezus centraal staat. Tot aan Pasen de Lijdenstijd, of zoals anderen het noemen de veertigdagentijd.
Wie niet kerks is vraagt zich misschien af: waarom zou je in hemelsnaam uitgebreid gaan peinzen over iemand die lijdt? Dat wil toch niemand? Nee, inderdaad. En juist daarom is het zo goed dat ik elk jaar gedwongen word om wél eens te denken aan wat mensen een onschuldige kunnen aandoen. We kijken liever weg van lijden en onrecht, omdat het akelig is en niet zoals je zou willen dat de wereld is. Het zou er niet moeten zijn!
Maar de Lijdenstijd dwingt me om wél te kijken. Om te beseffen dat de wereld inderdaad vaak geen prettige plek is. En dat is goed! Het ontneemt je de illusies die we liever handhaven over onszelf en over onze wereld. Je gaat beseffen wat er allemaal in mensen huist. En niet alleen in heel slechte, ook in jezelf, als je maar in de ‘juiste’ omstandigheden terechtkomt. Het zorgt dat je minder snel een ander doet lijden, wellicht…
Er was een Franse filosoof die ging mediteren, niet bij een kruisbeeld, maar bij een foto van een gemartelde Chinees. Ongetwijfeld deed hij inzichten op. Maar ik ben blij dat ik mijn gedachten mag richten op een lijdende Jezus! Je bewust zijn van wat mensen anderen aandoen, maakt niet alleen wijzer maar ook erg pessimistisch. Zó zijn de mensen, zó zullen ze altijd wel blijven… Maar Jezus’ lijden heeft een andere dimensie. God gaf er een zin aan die ons verstand te boven gaat. Zijn lijden brengt mij een ándere wereld binnen handbereik. Een wereld waar mensen anders worden, waar God de tranen van de ogen afwist. Dan geeft de overdenking van zijn lijden me verdieping, maar ook hoop. Godzijdank!

U hebt misschien wel eens uitspraken gehoord als de volgende: de rijkste 10% van de wereldbevolking bezit 90%, en de armste 90% bezit 10% van de welvaart. Als je daar even over denkt, is dat natuurlijk krom, het voelt oneerlijk. Onlangs echter was het volgende in het nieuws: “de 62 rijkste mensen ter wereld bezitten samen evenveel als de armste helft van de wereldbevolking”. Verbijsterend bericht! Ik heb het eens goed gecheckt, en het klopt echt. 62 mensen die samen even rijk zijn als 3,5 miljard anderen. Ofwel: de eigenaars van de helft van de wereldrijkdom passen samen in één bus; of misschien toepasselijker: één bescheiden vliegtuig. Zegt dit meer over hun rijkdom, of over de armoede waar miljarden in leven?
Tegelijk is denk ik dan: wat moet je ermee, behalve je hoofd schudden in verbazing? Je kunt natuurlijk wijzen op grote zaken zoals de structuur van de wereldeconomie, of de belastingontduikende trucs van de grootste bedrijven. Zeker waar! Alleen: zo blijft het ver bij ons vandaan. Immers, ik schat in dat géén van de lezers van Poeldijk nieuws bij het kleine groepje superrijken hoort, en gelukkig ook niet bij die grote groep van zeer armen.
Kunnen wij iets doen? Ja en nee. U en ik kunnen de wereldproblemen niet oplossen. Maar we kunnen wel zoeken hoe wij kunnen delen van wat we hebben. Daar hoef je niet superrijk voor te zijn. Wie twee tientjes per maand kan missen, kan een kind in Bangladesh een schoolopleiding geven, ik noem maar wat.
Eén van de rijkste mensen ter wereld is Bill Gates, de oprichter van Microsoft. Hij heeft plechtig beloofd om vrijwel zijn hele miljardenvermogen weg te geven bij zijn leven. Wordt hij daar arm van? Nee, hij zal vast wel wat miljoenen overhouden, al heeft hij nu miljarden. Maar ook in een ander opzicht wordt hij niet armer. Delen maakt rijker dan bijeenharken! Daarom, ook voor ons: zorg dat je zó rijk wordt! Een rijkdom die niet in geld is uit te drukken.