Tags

, , ,

Gemeente van Jezus Christus, hier en thuis, jong en oud,

Intro
als je in Australië woont, aan de andere kant van de wereld, zijn de seizoenen omgedraaid. Tenminste, het is daar ook gewoon lente-zomer-herfst-winter, alleen ze vallen zes maanden later. Als het daar zomer is, is het hier winter, en als het hier lente wordt, begint daar de herfst. Dat betekent, heel vreemd, dat het kerstfeest daar in de zomer valt. Stel je voor! Ik zag er wat foto’s van op internet, en dat ziet er heel merkwaardig uit. Een kerstboom op het strand, en mensen in zwembroek of bikini die erlangs lopen. En soms ook iemand in een kerstmannenpak die vreselijk staat te zweten. Kerst in de zomer!
Maar laten we naar vandaag gaan. Het is Pasen. Hier én in Australië. Maar in Australië en Nieuw-Zeeland is het nu herfst. Hier loopt alles uit, gaan de bloemen bloeien, maar daar stopt alles juist met groeien en bloeien. Ten minste, als je ver genoeg naar het zuiden zit; meer in het noorden is het altijd lekker weer geloof ik. Pasen in de herfst. Toen ik daarover nadacht, kreeg ik het gevoel: dat kán eigenlijk niet, dat klopt gewoon niet. Want het past precies samen: Jezus die weer leeft, en de natuur die herleeft. Gezang 202 zegt het ‘nu de Heer is opgestaan, loopt alom het leven uit, breekt een nieuwe lente aan’. Jezus die het graftuin uitloopt, en mijn tuin die uitloopt, zeg maar. Stel; je voor dat nu de blaadjes zouden vállen… Toen ik deze preek zat te tikken van de week was het wel bijzonder mooi lenteweer, en dat hielp mij. Dat past bij Pasen.

De vrouwen naar het graf
Uit de Bijbel hoorden we hoe drie vrouwen op weg gaan naar het graf waar Jezus’ lichaam is gelegd. In gedachten zie ik ze gaan. Ze gaan de stadspoort uit, want het graf lag natuurlijk buiten de stadsmuren. De zon gaat net op, en bij elke stap wordt het lichter. Ik stel me voor hoe ze daar lopen. Het is lente, net als bij ons – immers, het Pesachfeest valt in de lente, en Jezus is met Pesach vermoord. Lente, dus vogels zingen in deze vroege morgen. Dauw ligt op het gras en de ochtendlucht ruikt fris. Langs de weg die de vrouwen nemen, steken bloemen hun knoppen omhoog om open te gaan. Het licht is nog zacht, maar je voelt dat het al best warm zal worden.
Als jij of ik daar gelopen zou hebben, zouden we dat allemaal zien en horen en ruiken. Maar de drie vrouwen zien het niet. Ze horen geen vogel en letten niet op het licht. Hun hoofd is vol met andere dingen. Jezus is dood! Verdriet vult hun hart en verwarring. Waarom is alles zo gegaan? Hoe kan het duister het zó winnen? Op de avond van zijn dood aan het kruis moest hij gehaast in een graf worden gelegd, want de sabbat begon bijna. Nu, na de sabbat, komen ze om zijn lichaam met geurige olie te verzorgen, zoals destijds de gewoonte was. De laatste eer, en dan… niets meer.
Nee, deze vrouwen zien niets van de lente om hen heen. Logisch! Maar ik wil u en jou oproepen vandaag: zie het wel! Paaspreken hoor je niet alleen in de kerk, maar ook als je nu om je heen kijkt. Als je ziet hoe alles tot leven komt in de natuur. De bomen blijven niet doods, hun levenssap gat stromen! De bollen, eerst onder de grond, komen boven en bloeien. En ja, dat heeft écht met Pasen te maken allemaal. Als jij straks naar school fietst, let dan op al het nieuwe leven, en denk dan aan Pasen. Jezus leeft!
En nee, zo de natuur beleven is niet heidens of zo. Als je alleen om je heen kijkt, zul je nooit leren dat de Heer is opgestaan. Maar andersom: als je gehoord hebt dat de Heer is opgestaan, dat het leven overwint, dan mag je dat in alles zien. Als je goed luistert, is het alsof elke narcis het uit trompettert: de Heer is echt opgestaan!

Alles blijkt anders met Pasen
Maar terug naar de vrouwen. Ze lopen zo door de vroege ochtend, en ze komen bij het graf. Net voor ze er zijn bedenken ze: hoe krijgen we eigenlijk de grote steen van voor het graf gerold? Maar dan… als ze er zijn… blijkt alles anders te zijn dan ze dachten. Nu móeten ze wel opkijken, en uit hun droeve gedachten komen. Wat zien ze? De steen is weggerold. Het graf wás dichtgegaan, ze hadden het zelf gezien op die avond. Maar nu is het ópen! Vol verbazing gaan ze naar binnen. Ze verwachten het lichaam van de Heer te zien liggen, maar ze zien een lege plek. Ze verwachten een dode, maar ze zien een levende jongeman zitten. Ze dachten dof ‘hij is gekruisigd; gekruisigd…’ maar ze horen ‘hij is opgewekt!’. Ze kwamen hierheen om te balsemen, maar ze krijgen de opdracht: ga terug! Alles wordt anders. Jezus is niet dood, hij leeft!
Kijk, dát is Pasen. Niet de kringloop van de natuur, dat na de winter de lente komt – dat is er slechts een beeld van. Na lente en zomer komt ook weer herfst en winter. Er verandert niet echt iets blijvends. Maar Pasen… Pasen is niet het opgaande stuk van een kringloop. God zij dank, nee! Pasen is een doorbraak, dé doorbraak. Licht gaat op, leven breekt door. Pasen is een zonsopgang die nooit meer ondergaat. Pasen is een nieuwe lente die de winter voorgoed verslaat. Jezus lééft! Niet om weer te sterven, maar voor altijd en eeuwig! Pasen: alles wordt anders.

Hoofdcontrast: de gekruisigde is opgestaan
Het voornaamste contrast vinden we in de woorden van de jongeman, de engel die in het graf zit. Hij zegt: jullie zochten Jezus uit Nazaret, de gekruisigde. Hij is opgewekt uit de dood, Hij is hier niet! Gekruisigd – opgestaan. Het sterkste contrast van allemaal. Als we dat inleven, dán weten we wat Pasen echt is.
Gekruisigd – Jezus was gekruisigd. Gekruisigd, dat is wel bijna het zwartste waar een mens aan denken kan, waar een mens aan sterven kan. Uit het enkele woord ‘gekruisigd’ blijkt waar wij mensen toe in staat zijn. Een vreselijke marteling, om langzaam en pijnlijk iemand te laten sterven. Te vernederen, naakt aan een kruis gespijkerd. Iemand laten creperen. En dat niet alleen: toen Jezus gekruisigd was, bleek de onbarmhartigheid van bijna iedereen. Mensen die Hem zagen aan het kruis liepen niet diep geschokt verder in stilte, in tegendeel! Ze lachten Jezus uit, bespotten hem: kom dan van dat kruis als je kunt! Gekruisigd. Wint dan het kwade compleet? En vergeet ook niet dat Jezus onschuldig was. De joodse leiders wilden van hem af, en waren blij met een valse aanklacht. Pilatus had het gezegd: ik vind geen schuld in Hem. En toch: gekruisigd. Misdaad, marteling, meedogenloosheid. Is dát dan wat wint in de wereld?
Maar nu, Pasen! De engel kondigt aan: Hij die gekruisigd was, is opgewekt! Ja, opgewekt, door God. Nu blijkt: nee, de dood wint niet. De genadeloosheid en de haat wint níet. Al leek Jezus’ dood nog zo definitief, net al élke dood… Hij is opgewekt! Gods goedheid is groter dan de slechtheid van mensen. Zijn genade groter dan onze genadeloosheid. Gods liefde groter dan de haat. Er is méér te zeggen dan dat mensen slecht zijn, dat de wereld oneerlijk is en de dood het einde. Alles, alles wordt anders! Dát is Pasen: Jezus leeft! Hij die gekruisigd was, is opgewekt uit de dood. Jezus is opgewekt uit de dood. Hij lééft. De zon gaat schijnen, het leven loopt uit!

Wat dit betekent voor jou
Ja, het is Pasen! Dat verandert alles, niet alleen voor de vrouwen toen. Dat verandert ook alles voor ons. Voor jou en mij en u! Dan is er licht in élk duister, ook dat mijn mijn leven. Dan is God machtiger dan alles wat jóu vasthoudt. Dan is er hoop en hulp, wat er ook mag zijn dat u kan kwellen. Of het nu ziekte is of ruzie of gevoel van schuld, het is niet het einde van het verhaal. Soms kan het lijken, voelen of er geen uitzicht is. De dingen zijn zoals ze zijn, en dat is niet erg opbeurend. Mensen zijn meedogenloos; wat mooi is gaat zo vaak kapot. Je valt ook jezelf tegen. En waar is God in dit alles? Hij lijkt afwezig, andere machten regeren. Zo leek het ook toen Jezus werd gevangen, geoordeeld, gekruisigd. Maar: Hij die gekruisigd is, is opgewekt! God is er wél, en Hij kan alles anders maken. Ook in jouw leven. Zo waar Jezus leeft!
Maar… Pasen gaat dieper. Niet alleen hulp en hoop voor nu, maar voor altijd. Jezus werd gekruisigd. En we weten waarom. Hij gaf zijn leven om ons aan God te verbinden. Om vergeving te verwerven, een nieuw leven te geven door zijn dood. Er breekt een níeuwe morgen aan. Niet alleen dat God nu bij je is, maar nog veel meer. Dat Hij je nooit verlaten zal. Dat je door genade bij Hem mag horen als je gelooft, en burger zijn van zijn rijk dat komt. Pasen is meer dan dat God macht heeft om je te helpen hier en nu, om je oude leven voort te zetten zeg maar. Wie dat hoopt, zou teleurgesteld kunnen worden. Niet omdat God minder geeft, maar méér: een hoop en hulp die boven het hier en nu uitgaan. Oneindig uitzicht! Ook als je niet beter wordt. Of gewoon als je weet: mijn leven is gedoemd om eens te eindigen. Dan nog, en dan toch: Het leven breekt door. Alles wordt anders, ook je toekomstperspectief!
Ja, de gekruisigde is opgestaan, en dat maakt alle verschil. Vreemd genoeg is hij op de Paasmorgen zelf niet erg in beeld. De vrouwen zien alleen een leeg graf. Daarom wil ik in de weken ná Pasen in de preken nog verder stilstaan bij wat zijn opstanding betekent voor ons.

Hoop voor de schepping
Pasen: alles wordt anders. De zon gaat op, het leven breekt door. Dat geeft zicht op Gods toekomst. Er is een toekomst niet alleen voor mij persoonlijk, maar voor heel deze wereld. En ja, dat is belangrijk om te benoemen. Ik begon mooi met hoe alles ontluikt in de lente – we zien het om ons heen in deze dagen. Maar we kunnen helaas ook zien hoe de hele schepping kapot gaat en lijdt. De natuur wijst niet alleen naar de Opstanding, ze toont ook al die dingen waar het woord ‘gekruisigd’ naar verwijst. De slechtheid, de absolute ik-gerichtheid van de mensen bracht niet alleen Jezus aan het kruis en laat dagelijks duizenden lijden – wij als mensheid laten ook de schepping zuchten en vernielen haar. Zoveel dieren- en plantensoorten zijn al uitgestorven, voor altijd verdwenen. Zovele andere soorten nemen zorgwekkend hard in aantal af. De zeeën worden een plastic-soep, oerwouden worden gekapt, landbouwgronden uitgeput, en ga zo maar door. Om maar te zwijgen van de opwarming van de aarde, die ons voor grote problemen gaat stellen – en die we zelf veroorzaakt hebben. Is de schepping ten dode opgeschreven? Als je alleen naar de mensen kijkt, is er weinig hoop. Komen wij ooit verder dan eigenbelang? Tja, misschien zullen we eens gaan zien dat het gewoon eigenbelang is om anders met de aarde om te gaan…
Maar daar gaat het me nu niet om. Wel hierom: dat Jezus’ opstanding óók hoop biedt voor heel de schepping. Zijn dood aan het kruis niet – die was alleen nodig voor ons mensen. Maar zijn opstanding biedt perspectief dat héél de aarde omvat. Zoals eens Jezus uit het graf opstond, niet gereanimeerd tot zijn oude leven, maar in een nieuw, onvergankelijk leven – zo zal het gaan met heel de schepping. Jezus is de eerstgeborene uit de doden, zegt de Bijbel op diverse plaatsen. Maar er staat ook, in Kolossenzen 1: Jezus is de eerstgeborene van heel de schepping. God laat het werk van zijn handen niet los. Heel deze wereld zal Hij vernieuwen, als Jezus komt in heerlijkheid. Ook dáár wijst elke lente heen, en elke zonsopgang. We mogen er een vingerwijzing naar Pasen in zien, een terugwijzing naar wat toen gebeurde en wat alles anders maakt. Maar we mogen er in geloof ook een vooruitwijzing in zien naar de grote lente die eens zal aanbreken. Gods grote morgen. Dan wordt alles werkelijk anders. Voor elk die gelooft, maar ook voor heel de schepping!

Slot
En daarom: de zon gaat op, het leven breekt door. Pasen! Jezus leeft. Laten wij dan leven in dat licht. Laten we moed vatten, ook als het soms moeilijk is of donker in je leven. Weet dit: dat is niet het één en al. God is er toch ook nog, en zijn kracht en zijn beloftes? Hij maakt alles anders! Het is al begonnen, en het zal doorgaan, en eens de aarde vervullen.
En daarom: leef in hoop. Zie de tekens. In elke knop die opengaat, in elke zonsopgang, in elke vogel die zingt mag je zien, mag je horen: Jezus leeft! Elke week mag het klinken, hier in de kerk: Jezus leeft! Blij niet hangen in droeve gedachten, zoals de vrouwen. Maar laat je verrassen door wat God heeft gedaan. Het graf is leeg, de Heer is opgestaan; nu gaat het op zijn toekomst aan. Halleluja!

Amen