Tags

, , ,

Gemeente van Jezus Christus,

[Verlangen van de dichter schetsen]
“Eén groot onstuitbaar verlangen,
Hartstocht, niks minder, niks meer.
’t Hield me onwrikbaar gevangen;
Ik bleef verlangen, telkens weer”
dat zingt Robert Long in een oud lied. Ik moest eraan denken toen ik psalm 84 in me opnam afgelopen week. Het is één lied van groot verlangen. Luister maar naar vers 2 “Van verlangen smácht mijn ziel… mijn hart en mijn lijf roepen het uit…”. Je voelt gewoon hoe diep het zit bij de dichter. Hij wil maar één ding, daar hunkert hij naar. En waarnaar dan? Om in de tempel te zijn, dicht bij God. Het tegenovergestelde van Robert Long, die was nogal anti-geloof… De dichter zegt het meteen aan het begin “hoe lieflijk is uw woning, Heer!” – weer zo’n sterk woord. “mijn ziel smacht naar de voorhoven van de Heer”. Ja, liever één dag daar, dan duizend elders. Liever op de drempel van de tempel, dan warm wonen ver daarvandaan. Wát een hartstocht!
Ten diepste is dit geen hartstocht voor een gebouw, hoe mooi de tempel ook moet zijn geweest. Ten diepste gaat het om degene die daar vereerd wordt: de God van Israël. Zo staat het er ook “mijn hart en mijn lijf roepen om de levende God”. Bij Hém wil de dichter zo graag komen!

[Onze verlangens daarnaast houden]
Ik vond dit wel een spiegel, dit diepe verlangen. Waar gaat eigenlijk mijn verlangen naar uit? En nee, er wordt in deze psalm niet gezegd dat je niet naar andere dingen mag verlangen dan naar God. Wij zijn mensen, we hebben allerlei behoeftes, en allerlei verlangens, en daar is op zich niets mis mee. Je hoeft geen monnik te zijn die al het aardse afzweert. Je mag hartstocht hebben voor je vriend of vriendin, verlangen naar een eigen huis, uitzien naar de komende vakantie. Maar: is er ook dieper verlangen in je hart? Verlangen naar iets dat op heel de wereld niet te vinden is? Misschien spreekt dat liedje van Robert Long daar wel van “Ik zocht ’t hoogste en ’t mooiste, en dat ook nog voor altijd”. Verlangen, diep in een mensenhart, naar… naar wat eigenlijk? Hier in de kerk durf ik het wel in te vullen: verlangen naar God, uiteindelijk.
Hij is bij wie te vinden is wat je nergens vindt. Hij, een zon en een schild, Hij geeft genade en glorie, zingt de psalm. Veilig wonen bij Hem, zoals een mus of een zwaluw. Hém moet je hebben! Vrede geef ik u, zegt Jezus, zoals de wereld die niet geven kan. Wie al langer in de kerk komt heeft er genoeg van gehoord. Maar gaat je hart ook uit naar Hem? Misschien vurig, misschien meer met een zucht ‘och…’ of een stil verlangen. Je hoorde waar je het zoeken moet: bij God. Zoek je Hem ook?

[Waar God te ontmoeten]
Maar waar vind je God dan? Wáár kun je Hem ontmoeten? Destijds was dat helder: in de tempel in Jeruzalem. Dáár was zijn woning, zoals de psalm het zegt. Daarom was de dichter ook op pelgrimstocht gegaan daarheen. Al lopend zingt hij: ik ga naar Gods huis, ik ga op bezoek bij mijn God! En hij denkt bij zichzelf: wat ben je gelukkig als je daar altijd woont. Een musje dat nestelt op het tempeldak, of een priester die daar alle dagen bezig is voor God…
Maar vandaag? De tempel is er niet meer. Jezus zegt: je moet God niet aanbidden in Jeruzalem, maar in Geest en waarheid. Klinkt mooi, is moeilijk. Waar vind je God vandaag? Dan even theologisch. In het Nieuwe Testament is Jézus de nieuwe tempel. God woont helemaal in Hem, in zijn lichaam. Maar ja, Jezus is naar de hemel gegaan. Waar vind je God dan? Toch nog steeds in Jezus’ lichaam. En dan bedoel ik niet zijn letterlijke lijf. In de Bijbel wordt ook de kérk ‘het lichaam van Christus’ genoemd. De gemeenschap van mensen die in hem geloven – daar vind je God. Hier, in ons midden dus! En Jezus’ lichaam, dat is er ook in het Heilig Avondmaal. “Dit is mijn lichaam” – we horen het straks. Hij is aanwezig in brood en wijn. Verlang je God te ontmoeten? Dan ben je vandaag hier op de juiste plaats!

[God ongrijpbaar aanwezig, toen]
Echt, God zelf is hier, in Jezus, als we Hem eren, en als Hij ons brood en wijn aanreikt. Zó concreet. Dat mag je op zijn woord geloven!
En tegelijk… tegelijk blijft God altijd ongrijpbaar. God in de kerk aanwezig? Dit is toch een groep ménsen in een kerkgebouw? De Heer ontmoeten in brood en wijn? Misschien ervaar je het alleen als aan een tafel zitten en een stukje brood eten. Je hebt de Heer nooit in bezit! God is God, en wij zijn mensen – en dat krijg je nooit onder een horizon.
Maar weet je, dat was toen ook al zo, in de tijd van de psalm. Woonde God in de tempel? De tempel was… leeg! Er stond geen godenbeeld, zoals bij andere volken. Toen de dichter van deze psalm in de tempel aankwam, kom Hij zijn God niet aanraken, en ook niet in de ogen kijken. Waar was Hij nu precies? En tóch, tóch was dit de plek van Hem, de plek vóór Hem. Hier klonken de lofzangen, hier werden offers gebracht en werd gebeden. In de tempel kon je Hem toch ontmoeten zo! Ongrijpbaar, maar echt. In de zegen die de priester gaf. In het offermaal dat je at met je familie. Heer, wat goed om bij U te komen!

[God ongrijpbaar aanwezig, nu]
Zou het vandaag bij het Heilig Avondmaal anders zijn? Nee, God zit niet in een stukje brood opgesloten. Je raakt Hem niet aan met je handen, en toch is de Heer zo in ons midden. Want waar wijst dat gebroken brood op, en de vergoten wijn? Naar het offer wat Jezus bracht. Vroeger in de tempel was dat het eerste wat je zag, en rook ook, en waar je in het offermaal van mocht eten: offers. Dieren die gedood werden en geofferd – het staat misschien ver van ons vandaag. Maar het wees al naar Jezus. Bloed dat vloeide om zonden te verzoenen. Een leven dat aan God werd gegeven, en zo leven bracht. Offers die de offeraars aan God en aan elkaar verbonden. En bij de meeste offers een offermaaltijd, waar ze samen aten van wat geofferd werd. Aan Gods tafel!
Zo is het ook nu wij het Heilig Avondmaal vieren. We gedenken dat éne offer van Jezus’ leven. Díep mogen we zijn grote liefde beseffen, dat Hij zijn leven overhad voor ons. En we eten het offermaal, brood en wijn, zijn lichaam en bloed, zijn leven dat Hij ons geeft. Samen aan Gods tafel, verbonden aan Hem en elkaar. En we brengen eer aan God. Hij is onze zon en ons schild, Hij geeft genade en glorie. Hij is goed! Hij vervult het hartsverlangen van ieder die tot Hem komt.

[Slot]
Verlang je naar God? Hier moet je zijn! Heb je de hoop al opgegeven Hem te vinden? Hij is hier! Zwak geloof wil hij versterken. Lege harten wil Hij vullen. Nee, het is hier de hemel nog niet. God blijft ongrijpbaar. Maar Hij zoekt ons op, ook vandaag. Hij wil zegenen met zijn aanwezigheid. Zijn Geest waait hier, zijn tafel staat klaar, om Hem te ontmoeten. Lof zij Christus, in eeuwigheid!

Amen