Overdenking ‘uit de diepte’ zangdienst

Tags

, ,

[Aankondiging thema: ‘uit de diepte’]
Het thema dat ik voor deze zangdienst gekozen heb, is ‘uit de diepte’ – naar de beginwoorden van psalm 130, die we straks lezen, zingen, en overdenken. In juli mag ik nogmaals een zangdienst leiden, en dan hebben we het tegenovergestelde thema: ‘uit de hoogte’.
Maar nu dus: ‘uit de diepte’. Wist u dat de meest voorkomende soort psalm in de Bijbel, dat dat klaag- en vraagpsalmen zijn? Geen juich- en jubelpsalmen. Want het leven is niet altijd leuk. Als ik kijk naar wat wij in de erediensten zingen hier, dat pikken we toch meestal de lofpsalmen eruit, en de liederen die spreken van hoop en hulp. Ergens begrijpelijk. Maar… dan dreigt er wel een gevaar. Dit gevaar: dat geloof een soort “bubbel” wordt – het samen fijn hebben, lekker zingen, en de donkere stukken mogen niet zo meedoen. Het donker in de wereld, het donker in je eigen leven, het donker in ons hart. Maar het is er wel!
Ik denk echter dat geloof ook is: het donker in de ogen durven kijken. Juist omdat je in God gelooft. Geloof is: het leven in de ogen kijken. In klacht én dank, in huilen én juichen.
Thema vanavond dus: ‘uit de diepte’. Maar Lees verder

Overdenking Dodenherdenking 2025: ‘Vrij van… vrij tot…’

Tags

, ,

Ik wil graag het woord voeren n.a.v. twee zinnen uit de Bijbel, die allebei gaan over vrijheid. Die zal ik eerst laten horen.


I. Uit de profetieën van Jesaja, hoofdstuk 61:

De geest van God, de HEER, rust op mij, want de HEER heeft mij gezalfd.
Om aan armen het goede nieuws te brengen heeft Hij mij gezonden,
om aan verslagen harten hoop te bieden,
om aan gevangenen hun vrijlating bekend te maken
en aan geketenden hun bevrijding.

II. Uit de brief van de apostel Paulus aan de christenen in Galatië:

Broeders en zusters, u bent geroepen om vrij te zijn. Misbruik die vrijheid niet om uw aardse begeerten vrij spel te geven, maar dien elkaar in liefde.

Geachte aanwezigen, dorpsgenoten,

[intro: kostbare vrijheid]
een mensenleven lang, 80 jaar, is er al vrede en vrijheid in ons land en eromheen. Juist daarom is een herdenking als deze belangrijk, want we weten haast niet meer anders. We moeten blijven beseffen dat vrijheid niet vanzelf spreekt, dat het ook ánders kan zijn, en anders is geweest.
De vlaggen aan de lantaarnpalen in ons dorp helpen ons herinneren. We zien gezichten van mensen die de oorlog niet overleefden. Velen waren er die zómaar slachtoffer werden: omdat hun woonplaats gebombardeerd werd; omdat ze tot een bepaald ‘ras’ behoorden; of omdat ze gedood werden als willekeurige represaille.
We denken echter ook, en in het bijzonder, aan hen die hun leven gaven in de strijd voor de vrijheid: soldaten, verzetsstrijders… Ze brachten het offer van hun leven.

[vrijheid ‘van…’]
We gedenken al deze doden vanavond. Denkend aan hen word je des te meer dankbaar voor de vrijheid die wij nu mogen hebben. Vrijheid die helaas voor velen op deze aarde nog altijd niet vanzelf spreekt. Over die vrijheid wil ik het hebben. Ik heb daarbij twee punten: ten eerste ‘vrijheid van’, en ten tweede ‘vrijheid tot’. Vrijheid ván dingen, en vrijheid tót dingen. Lees verder

Preek “Christenen: (niet) goed geïntegreerde allochtonen” n.a.v. Filippenzen 3:13-4:8

Tags

, , ,

Gemeente van Jezus Christus,

[intro: allochtonen en integratie/assimilatie]
Na de Tweede Wereldoorlog zijn er heel wat Nederlanders geëmigreerd naar Canada of de Verenigde Staten. Een enorme overgang, een vertrek voorgoed, met de boot op weg om daar een nieuw bestaan op te bouwen. Op sommige plekken ging er een heel aantal van die emigranten bij elkaar wonen, bijvoorbeeld in Holland, Michigan. Ze bouwden daar een soort eigen Nederlandse samenleving, waar je op straat Nederlands hoorde spreken, en waar verschillende Nederlandse kerkgenootschappen een vestiging hadden. Natuurlijk, er waren ook dingen anders dan in Nederland, maar het was duidelijk dat hier geen Amerikanen woonden. Zo was het toen. Naarmate de tijd verstreek, veranderde er echter het een en ander. Engels werd meer en meer de voertaal. De eetgewoonten werd ook Amerikaanser, en de auto’s net zo groot als overal in de Verenigde Staten. Het contact met Nederland werd steeds makkelijker te onderhouden, maar de afstand werd juist groter. Momenteel is voor de meeste nakomelingen van Nederlandse emigranten die afkomst alleen maar een leuk deel van hun “cultural heritage” zoals dat heet. Ze zijn Amerikaan, ze doen Amerikaans, en ze hebben een Amerikaans paspoort. Wat is er gebeurd? Ze zijn geïntegreerd in Amerika. Of sterker nog: ze zijn geassimileerd – deel geworden van de andere cultuur.
Ook in Nederland zijn emigranten, gastarbeiders. Naarmate je bij de tweede, derde, of zelfs vierde generatie komt, zijn mensen van bijvoorbeeld Marokkaanse afkomst steeds meer geïntegreerd in de Nederlandse samenleving. Een Marokkaanse moslima anno 2025 gaat echt niet een paar meter achter haar man lopen, zoals haar grootmoeder dat misschien wel deed. En tegelijkertijd heeft ze geen behoefte om een complete “kaaskop” te worden, ze houdt vast aan de islam en aan dingen uit de Marokkaanse cultuur. Integratie: een plek vinden in de samenleving. Wat er met die Nederlandse emigranten in de VS gebeurde, gaat echter een stap verder: assimilatie. Opgaan in het andere land en je eigenheid verliezen.

[thema en punten neerzetten]
Houdt u dit even vast. Want het heeft alles te maken met de tekst die we vanmorgen centraal stellen. Lees verder

Preek Pasen 2025 ‘Jezus opgestaan, niet hier en toch aanwezig’

Tags

, ,

De tekst voor de verkondiging vanmorgen is het begin van Lukas 24 vers 6: “Hij is hij niet, Hij is uit de dood opgewekt”.

Gemeente van Jezus Christus,

[verhalend begin]
Vroeg in de ochtend lopen een paar vrouwen de poorten van Jeruzalem uit. Het begint net licht te worden, de eerste zonnestralen schijnen over de heuvels. De eerste vogels laten zich horen. Het is lente in Israël, net als nu bij ons. Struiken staan in bloei, bomen hebben jonge blaadjes in zo’n prachtige lentegroene kleur. De dauw heeft de ochtendlucht een frisse wasbeurt gegeven.


Echter, het groepje vrouwen heeft geen oog voor dit alles. Ze kijken meest somber naar de grond. Ze zien het mooie morgenrood niet, de vogelgeluiden gaan aan hen voorbij. Hun gezichten zijn getekend door verdriet, en als ze iets tegen elkaar zeggen is het op gedempte toon. Ze zijn onderweg naar een graf. Het graf van Jezus, hun leraar en leider, hun vriend. Hij is dood. En niet zomaar dood, Hij is vermoord. Akelig omgekomen aan het kruis. Vrijdag is dat gebeurd, en net voor zonsondergang is hij in het graf gelegd, net voor de sabbat begon. Nu is de sabbat voorbij en gaan ze naar zijn graf, om zijn lichaam nog beter te verzorgen met olie en geurige kruiden. De zuivere, droevige geur van mirre is te ruiken uit een buidel die ze meedragen – zuiver en droevig als hun verdriet.
Dan komen ze bij het graf. Maar… wat is dat?! Het rotsgraf staat open. De steen die het afsluit is weggerold. Is er al iemand anders gekomen? Snel gaan ze naar binnen. En dan stokt hen de adem in de keel. Het graf is leeg. Hij is hier niet! Jezus is weg, zijn lichaam is verdwenen. Dit kan niet! Wat is er gebeurd? Ze weten zich geen raad, zeg de Bijbeltekst, en ik kan me dat levendig voorstellen. Hij – is – hier – niet. Hè? Lees verder

Preek Goede Vrijdag 2025: ‘Licht en donker: de kracht van Jezus’ kruis’

Tags

, ,

Uit de Bijbel is gelezen Lukas 23:33-49

Gemeente van Jezus Christus,

[intro]
De mensen staan toe te kijken. Daar, net buiten Jeruzalem, op de plek waar gewoonlijk de misdadigers werden geëxecuteerd. Vandaag worden drie mensen gekruisigd. Één van hen heeft een zekere bekendheid. Het is Jezus van Nazareth, de rondtrekkende prediker over wie bijzondere dingen worden verteld, die vorige week nog werd toegejuicht door mensen met palmtakken in hun hand. Je kunt een hele groep van de Joodse leiders vinden op de executieplaats – er is iets bijzonders aan de hand vandaag. Vanmorgen was er ook al onrust bij het paleis van Pilatus. Daarom staan veel mensen toe te kijken nu. Sommigen zijn speciaal de stad uitgekomen, anderen komen toevallig langs en blijven staan.
De toeschouwers hebben al vaker een kruisiging gezien, de tijden zijn hard en ruw. Het lijkt erop dat het gruwelijke ervan hen onberoerd laat. Ze kijken gewoon, het is een schouwspel voor hen. Maar hebben ze door wat hier gebeurt?
Wij zijn vanavond samengekomen, om in gedachten ook naar Jezus aan het kruis te kijken. Om te zien hoe Hij sterft. Niet als schouwspel, nee! Maar om diep tot ons te laten doordringen wat daar op Golgotha gebeurde. Om met eerbied naar Hem op te zien, die daar zijn leven gaf.
Ik heb mijn preek vanavond in 3 punten verdeeld [herhaal deze]:
1. Jezus kruis als lichtpunt te midden van menselijk donker
2. Jezus’ kruis tot middelpunt van de duisternis gemaakt
3. Jezus’ kruis als plek waar het licht voor altijd doorbreekt

Lees verder

Overdenking ‘Jezus, denk aan mij…’ – Witte Donderdag 2025, Heilig Avondmaal

Tags

,

Gemeente van Jezus Christus,

[Intro]
in gedachten zie ik Jezus aan het kruis hangen. Naast hem zijn nog twee mannen gekruisigd, misdadigers. Ook zij zijn ter dood veroordeeld. Daar hangen ze, vol pijn, vastgespijkerd aan het hout van het kruis, in de oosterse zon. Hun leven is verloren, maar ze zullen niet meteen sterven. Dat kan nog een hele tijd duren. Tijd om dingen te zeggen, tijd om dingen te denken. In het midden hangt Jezus, in dezelfde situatie als zij. Zo worden de woorden van de profeet Jesaja vervuld “Hij is onder de misdadigers gerekend”.

[de misdadigers een beeld van ons]
Veroordeelde misdadigers, moordenaars. Op het eerste gehoor staan zij heel ver bij ons vandaan. En hun akelige situatie ook – gelukkig. En toch… Toen ik deze passage bestudeerde kwam ik erachter dat deze misdadigers model zijn voor alle mensen. Ook voor jou en mij. Nee, natuurlijk zijn wij geen moordenaars, geen veroordeelde criminelen. Wij zijn nette mensen, toch? Maar toch… Lees verder

Preek ‘Geen wees meer: leven in verbondenheid met Jezus’ – n.a.v. Johannes 14:18-19; belijdenisdienst met doop

Tags

, ,

Uit de Bijbel is gelezen Johannes 14:15-31

Gemeente van Jezus Christus, gasten, vrienden en familie van Noah,

[intro: ‘wezen’]
“Ik zal jullie niet als wezen achterlaten” zegt Jezus de avond voor zijn dood. Het is een beeld dat me aan het denken zette over wat geloof is. Een wees, dat is iemand zonder ouders. Wat moet het erg zijn om al op jonge leeftijd zonder ouders op de wereld te staan! Ik zelf ken het niet van nabij, maar misschien zijn er wel mensen hier die er alles van weten. Ouders, bron van liefde en vertrouwen en zorg – wat een leegte als je die kwijtraakt. Ook al zijn er andere mensen die hun best voor je doen, ouders zijn onvervangbaar.
Een wees was in de tijd van de Bijbel het toonbeeld van iemand die alleen stond, kwetsbaar was, een basis miste. Zo gebruikt Jezus het ook als beeldspraak. Jezus zal worden gevangen genomen en gedood, hij weet het. En zijn volgelingen? Die staan dan alleen, verweesd – zonder hun leider en leraar! Maar nu het wonder van het geloof: Jezus belooft “Ik laat jullie niet als wezen achter”. Ze zullen zijn zorg, zijn liefde, zijn nabijheid toch niet hoeven missen, nooit. Hoe dat kan? Daar kom ik zo op. Maar dit raakt me. Wie gelooft is geen wees, die heeft een vader en een vriend. Een Vader in de hemel, een Vriend die bij je blijft.

[‘geen wezen’ nu]
Ik dacht verder over dat beeld van de wees, en over geloof. Lees verder

Preek ‘Bewogenheid met je beulen’ n.a.v. Lukas 23:34

Tags

, ,

Gemeente van Jezus Christus,

I: aanbidding
[intro: Jezus in contrast met andere martelaars]
We hoorden uit de Bijbel over Jezus lijden aan het kruis. Er zijn meer mensen die onschuldig ter dood zijn gebracht, die zijn gepijnigd daarbij. De geschiedenisboeken zijn er vol van, en helaas op sommige plaatsen de gevangenissen nog altijd. Ook in zijn lijden is Jezus mens onder de mensen. En toch is Jezus’ lijden anders, uniek. Het gedeelte uit het evangelie dat wij horen, toont daar iets van.
Mensen, wreed ter dood gebracht door machthebbers, welke houdingen hadden of hebben zij? En hoe zou jij je houden, of ik? Sommige smeken om hun leven, meelijwekkende hoopjes mens. Anderen gaan schelden en dreigen tegen hun beulen. Geen stof voor heldhaftige verhalen is dat. Maar er wordt ook verteld van helden die hun lijden dapper doorstonden. Die stoïcijns zwegen onder de ergste mishandeling. Of nog een andere houding: je leest in Griekse tragedies over mensen die onschuldig worden omgebracht, en al stervend de wraak van de goden afroepen over de tirannen, die dan ook komt. In de boeken van de Makkabeeën lees je over Joodse martelaars die hun vervolgers waarschuwen voor Gods oordeel over hun goddeloze daden. Van rabbi Akiva, die werd doodgemarteld door de Romeinen, lezen we dat hij stierf met het ‘Sjema’ (de Joodse geloofsbelijdenis) op zijn lippen. Zoals dat Sjema naar het schijnt ook klonk in de gaskamers tijdens de tweede wereldoorlog…
Welke houding heeft de Heer in zijn laatste uren? Lees verder

Preek “Worstelen met Gods Wil’ n.a.v. Lukas 22:39-53

Tags

, , , ,

Gemeente van Jezus Christus,

[intro: dit gedeelte ver bij mij vandaan]
van de week ervoer ik een flinke afstand, tussen mijn leven en het Bijbelgedeelte wat we vandaag overdenken. Het was het heerlijkste weer, ik zat in een zonverlichte studeerkamer, en ik moest een preek maken over: Jezus in Getsemané. Geen zonlicht daar, duisternis; geen dag maar diepe nacht… Vanmorgen [is het zonnig?] mogen we ons allemaal in gedachten verplaatsen naar die donkere en droevige tuin, en het kan best zijn dat dat een hele afstand is, letterlijk en figuurlijk.


Maar ook op andere manieren is er grote afstand. In de tuin van Getsemané worstelt Jezus om de dood te aanvaarden – en ik ben ongestoord aan het doorleven. De Heer weet dat zijn dood er snel aankomt, dat lijden onvermijdelijk is. Als je jong en gezond bent, staat dat ver weg. Misschien kun je je er beter in verplaatsen als je te horen hebt gekregen dat je ziek bent of zo…
Jezus bidt tot zijn vader “Vader, neem deze beker van mij weg”, maar wat hij vraagt gebeurt niet. Onverhoorde gebeden, ellende, ik heb er weinig ervaring mee. Liever houd ik een preek zoals vorige week met Biddag: bid maar, want God kan verhoren meer dan wij geloven! En dat is waar. Maar vandaag is de les anders. Jezus gaat de nacht in. Afstand kan dat geven.
En toch is het goed om vanmorgen mee te gaan in gedachten. Want sommige mensen hier zullen er veel méér van herkennen dan ik: van worsteling, van duisternis… En wie we ook zijn: we mogen vanmorgen van Jezus leren. Meer nog, we mogen Hem vereren, als we zien wat Hij op zich neemt en welke weg hij gaat.
Ik heb mijn preek vanmorgen in drie punten verdeeld Lees verder

Preek ‘Jezus: De Koning op een Ezel’, bij Lukas 19:28-48

Tags

, , ,

Gemeente van Jezus Christus,

[Intro]
Wat voor auto iemand rijdt, zegt soms al veel over de persoon. Een stoere jongen met een verlaagde Golf GTI bijvoorbeeld, of een ouder stel dat rijdt in een vierkantige auto met een lekker hoge instap. Of denk aan mensen die een Tesla kochten omdat het zo milieuvriendelijk is, maar die nu eigenlijk niet meer in zo’n Musk-mobiel gezien willen worden…
Je vervoermiddel zegt iets over je. Ik denk aan YouTube sterren die een Ferrari kopen om te Laten zien dat ze succesvol zijn. Liefst in felle kleuren… Maar het kan ook subtieler: alle Nederlandse ministers hebben een mooie auto met chauffeur. Zo Laten ze merken: Ik ben te belangrijk om zelf te rijden. En de duurste Mercedessen zijn vaak niet erg opvallend, maar stralen toch uit: deze persoon heeft geld genoeg.
Stel dat iemand gekroond wordt als koning, met wat voor vervoermiddel zou hij dan komen? Een dure limousine? De gouden koets? Of op een paard misschien, als hij of zij kan paardrijden? Vandaag horen we uit de Bijbel over iemand die zijn intocht doet als koning. Jezus in Jeruzalem. Hij heeft geen limousine, die waren er natuurlijk nog niet. Maar hij zit ook niet trots op een paard, of in een luxe draagstoel zoals ze die destijds hadden. Nee, Jezus komt aanrijden op een ezeltje. En dat vervoermiddel zegt iets over wie Hij is.

Lees verder