Preek Goede Vrijdag 2024, ‘drie uur duisternis’

Tags

, , ,

Gemeente van Jezus Christus,

[intro: inleven]
Bij ons in de pastorie hebben we een grote kelder. Als je de deur opendoet om naar beneden te gaan gaat het licht er aan, en als er weer uit bent gekomen en de deur dicht doet gaat het licht automatisch uit. De lichtschakelaar is verbonden aan de deur boven aan de trap. Nu is er natuurlijk een aantrekkelijk grapje in ons huis. Je kunt, als iemand daar beneden in de kelder is, de deur zachtjes dicht duwen. Dan sta je daar beneden in de kelder ineens in pikdonkere duisternis. Hè! Op een of andere manier vindt niemand dat prettig. Ook als je weet dat de trap twee stappen bij je vandaan is, ook als je een telefoon bij je hebt waarmee je wat licht kunt maken… niemand houdt ervan om ineens in het donker te zitten, al is het maar voor even.
Ik moest hier aan denken bij het Bijbelgedeelte van vandaag. We horen dat het midden op de dag in eens drie uur lang donker wordt, op het moment dat Jezus aan het kruis hangt. Stel je voor dat jij toen in Jeruzalem was geweest. Ineens wordt het nacht. Je bent in een huis en het lijkt alsof iemand het licht uitdoet. Op de tast moet je op zoek naar een olielamp, en op de tast moet je die aansteken. Een heel rare sfeer heerst in de donkere stad. De markt buiten kan niet verder gaan. Kinderen stoppen hun spel, reizigers weten de weg niet meer. Onheilspellend, alle vogels zijn gestopt met zingen. De zon geeft geen warmte meer… Wat is dit, en wat hangt ons boven het hoofd?
Ook op de heuvel Golgotha valt deze onnatuurlijke duisternis. De omstanders, die eerst spotten met de gekruisigden daar, vallen stil. Mensen gaan weg. Alleen de soldaten blijven, en natuurlijk de mannen aan het kruis. Hoe moet het voor Jezus zijn geweest? Geen kant op kunnen, vreselijke pijnen lijdend, en daar gaat ook het licht nog uit. Drie uur lang hangt hij daar. “mijn God, mijn God, Waarom hebt u mij verlaten?” Wat moet dat zijn geweest! Volgens Calvijn is dit het moment dat Lees verder

Preek ‘Ongekend Onrecht’, bij Markus 14:53-65

Tags

, ,

Gemeente van Jezus Christus,

[intro: de gevoelens bij dit proces]
we hoorden uit de Bijbel over hoe Jezus veroordeeld wordt door de Joodse raad, het sanhedrin. Ik liet het in de voorbereiding voor deze preek op me inwerken. Het trof me wat voor een ongelooflijk onrechtvaardig en gemeen gebeuren het is! Allemaal vindt het plaats in de duisternis van de nacht. Maar ook figuurlijk is het allemaal donker. Zijn dit nu de vrome leiders van Israël? Is dit rechtspreken?
Het doel staat vast: Jezus moet dood. Valse getuigenverklaringen? Geen probleem, als dat doel maar bereikt wordt. Een vastgebonden gevangene mishandelen? Het gebeurt gewoon. En dan vooral die akelige details in vers 65. We hoorden hoe de Heer bespuugd wordt. Niet door een of andere dienaar, maar door de rechters zelf, als je goed leest. In het Grieks staat er een vorm van “ptuo” – je hoort het er gewoon in [spuuggeluid]. Jezus wordt geblinddoekt en dan in zijn gezicht geslagen, en overal hard gestompt. Hij wordt belachelijk gemaakt: “Profeteer dan!” Ja, de Romeinen, aan wie Jezus hierna nog wordt voorgeleid, zijn beter in pijn doen – geselen, aan een kruis spijkeren. Maar in hun behandeling kan nog een zekere onverschilligheid liggen. Hier is zo’n haat, zo’n oneerlijkheid. Zo’n onrecht door rechters!
Het lijkt wel op wat er vandaag nog gebeurt in onfrisse regimes: processen waarvan de uitkomst al bij voorbaat vaststaat. Valse beschuldigingen. Mishandeling en mensenrechtenschendingen. Maar nu dus in Jeruzalem, door de leiders van Gods volk. Nu bij Jezus, de meest onschuldige en rechtvaardige mens ooit. Bij Hem die mijn Heer is. Het raakt me als ik het hoor, en ik hoop u en jou ook. Zo ónrechtvaardig, zo oneerlijk!

[het ongekende onrecht in dit proces]
Onrecht is wel het kernwoord als je dit nachtelijke schijnproces moet samenvatten. Van begin tot einde Lees verder

Overdenking kerk- en schooldienst Biddag 2024 ‘bidden = vertrouwen’, psalm 23

Tags

, , ,

Tijdens de overdenking zijn op de aangegeven momenten de plaatjes van deze site vertoond: https://freebibleimages.org/illustrations/rg-psalm23/

Jongens en meiden, ook ouders, verzorgers, en iedereen,

[intro]
Als ik naar jullie school fiets, kom ik altijd langs het Hoogeland. Ik hoorde dat daar vorige week weer lammetjes zijn geboren. Van die hele kleine, die toch meteen al rondlopen met hun moeder in de wei. Lief hè, zo’n lammetje!
Iets verder hier vandaan, maar niet heel ver, is er in Loenen een schaapskudde, en daar zijn ook al heel wat lammetjes geboren. Je kunt er een keer gaan kijken met je ouders in deze tijd, bij de schaapskooi in Loenen. Misschien wel leuk om dat te doen binnenkort. Want vandaag gaat het ook hier in de kerk over schapen en een herder. We hoorden het net uit de Bijbel, en we hebben er ook van gezongen. De Heer is mijn herder…

[link met Biddag]
God de Heer is het die alles heeft gemaakt. Maar Hij is het ook die elk jaar weer zorgt dat alles gaat groeien en bloeien, en dat er weer jonge dieren geboren worden. Het gebeurt allemaal niet zómaar! God, die alles gemaakt heeft, geeft elk jaar weer de groei en bloei. Hij maakt dat de bollen weer omhoog komen in de lente, en dat er van die lieve lammetjes worden geboren. Hij geeft elk jaar dat dat Lees verder

Preek Jeremia 16, ‘No Future’

Tags

, , ,

Gemeente van Jezus Christus,

I: IS ER NOG TOEKOMST?
[intro: Banksy]
we zien hier een kunstwerk van de Engelse kunstenaar Banksy.

no-future

(Even stil). Op een oude muur stond met graffiti de tekst ‘no future’ – geen toekomst. Het is een kreet uit de Engelse punkbeweging ‘no future’. Maar Banksy heeft er iets aan toegevoegd. Van de ‘o’ heeft hij met een paar simpele lijnen een ballon gemaakt die wordt vastgehouden door een meisje. Speels effect… en tegelijkertijd ziet dat meisje er niet uit alsof ze heel gelukkig is. Wil de kunstenaar de tekst van de deprimerende graffiti ontkrachten, of versterkte hij met zijn toevoeging juist de indringende werking?
‘No future’ – geen toekomst. Ik zei al, een kreet uit de Engelse punkbeweging van de jaren 80. De werkloosheid was torenhoog, er was een groot gebrek aan betaalbare woonruimte, en daarbij kwam nog dat het de Koude Oorlog was – dreiging van atoombommen die heel Londen in een keer van de kaart konden vegen. Jongeren zagen geen toekomst, ‘no future’. In dat klimaat ontstond de punkscene, met hanenkammen, leren armbanden met spikes en hoodies als deze.

sweat-a-capuche-zipper

Wat doet het met je, als je met zo’n tekst op je lijf loopt, of als je anderen met zo’n tekst ziet lopen?

[de vraag nu]
Met dit plaatje wil ik vanmorgen beginnen. Het brengt me bij het eerste punt van de preek vanmorgen. Lees verder

Preek Markus 10:32-45 ‘de minste zijn’

Tags

, ,

Gemeente van Jezus Christus,

[intro: Weense en andere machthebbers]
afgelopen week was ik met ons gezin in Wenen. Een mooie stad vol geschiedenis. Van alles is er te zien: standbeelden van mannen op paarden, enorme paleizen van keizers en prinsen. Ook op andere gebouwen, zoals musea stat nogal eens de naam van de heerser die het heeft laten bouwen. [VB: natuurhistorisch museum – enorm. Ertegenover nóg zo’n gebouw, spiegelbeeld. Op allebei: gebouwd door keizer Frans Joseph. Tussen de beide musea in: standbeeld van keizerin Maria Theresia omringd door belangrijke mensen. Wát een vertoon van rijkdom! In museum nog iets bijzonders: een boeket bloemen dat de liefde tussen een keizer en keizerin bezegelde. OK – bijzonder om te bewaren?? Maar… bloemen zijn gemaakt van edelstenen. O.a. >2000 diamanten erin]
Mooi allemaal. Maar: wie betaalde het uiteindelijk? Ik was ook op de Karl-Marx-hof, en dan ga je daarover nadenken. Belasting uit heel het Oostenrijk-Hongaarse rijk verzameld kwam in Wenen terecht. En wat ermee gedaan: niet zozeer iets waar de mensen die die belasting betaalden iets aan hadden, maar m.n. voor de eer en glorie van degenen met macht…
Ik dacht in trein terug: lijkt me mooie introductie voor preek van vanavond. Want
in Markus 10 vers 42, we hoorden het net, zegt Jezus dit volgens de NBV21: “jullie weten dat de volken onderdrukt worden door hun eigen heersers en dat hun leiders hun macht misbruiken”. Dat is volgens mij net té negatief vertaald, Jezus zegt letterlijk iets subtielers. Je zou het misschien zo kunnen weergeven: “jullie weten dat zij die heersen óverheersen, dat de groten hun macht vergroten”. En dan veelzeggend erachteraan: “zo moet het onder jullie niet zijn!”
De keizers van Oostenrijk-Hongarije: verlichte despoten. Onderdrukten niet – verlicht. Maar wel despoot – hun wil was wet. Overheersen. En hun rijk groeide eeuwenlang, en hun macht en rijkdom ook. “de groten hun macht vergroten”.
Waren ze nu zo slecht, die heersers in Wenen? Nee, maar het lijkt erbij te horen als je aan de top staat, in welke tijd dan ook. Dat het nooit genoeg kan zijn, dat macht verslavend is. Dat een leider geen dienaar is, maar een héérser. Al dan niet verlicht. Dat je je groot maakt – al die standbeelden in Wenen waren opvallend méér dan levensgroot, zodat je jezelf kleiner voelt. Geen toeval! En laten we vooral ook naar de huidige tijd toegaan. Lees verder

Preek Markus 9:30-50, ‘tweede lijdensaankondiging’

Tags

, ,

Gemeente van Jezus Christus,

[intro: klok bij uitvaart]
Afgelopen dinsdag hoorde ik vanuit mijn studeerkamer de kerkklok van deze kerk luiden. Je hoort het, en je denkt: wat is er aan de hand? Dat werd al snel duidelijk. Er kwam een zwarte auto langsrijden met twee van die vlaggetjes voorop, en daarachter meer auto’s met allemaal zo’n vlaggetje in het portierraam geklemd. De stoet van een uitvaart. Een gemeentelid dat niet begraven werd vanuit onze kerk, maar onderweg ging naar elders. Uit respect werden de kerkklokken geluid, op het moment dat ze langs de kerk reden. Een mooi gebaar van respect, van uitgeleide.
Ik moest denken aan mijn tante, waar ik vroeger wel logeerde. Zij woonde, en woont nog steeds, precies tegenover de ingang van een grote begraafplaats. Als ik daar was, dan hoorde je nogal eens klokken luiden. En dan wist je het al: daar komt weer zo’n begrafenisstoet aan. Ik keek met mijn neefje uit het raam, en het klopte altijd. Kinderen, jullie hebben vast ook wel eens de kerkklokken horen luiden voor een begrafenis. Een mooie klank, en toch met iets ernstigs. Als je het hoort, dan weet je: er is iemand gestorven. Als je het vaker hoort, dan denk je: wéér iemand gestorven. Ik denk dat er best mensen zijn, die niet in het huis van mijn tante zouden willen wonen. Telkens weer de klok die luidt. Telkens word je er even aan herinnerd, dat ieder mens een keer zal sterven. Jij ook, ik ook. Willen we daar wel aan denken?
in het evangelie van Marcus klinkt ook zo’n klok. Vanalles wordt er verteld over de woorden en wonderen van Jezus, maar daartussendoor klinkt drie keer ineens een ernstig woord van Jezus. Een lijdensaankondiging. Dat Hij zegt: ‘Ik zal lijden, en sterven, en ook weer opstaan’. Het is als een klok die je opschrikt en ernstig maakt. Lees verder

Preek Markus 8:27-9:1 ‘strop en leven’

Tags

,

Gemeente van Jezus Christus,

[intro: strop]
een stropdas. Ze beginnen de laatste tijd een beetje uit de mode te raken, ook hier in de kerk zie ik er niet zoveel meer. En ja, een stropdas, een lus om je nek, het kan een benauwd gevoel geven. Maar waar komt zo’n stropdas eigenlijk vandaan?
Ik hoorde daar eens een verhaal over. Historisch klopt het niet, wie alles wil weten over het ontstaan van de stropdas moet maar op Wikipedia kijken. Maar dat verhaal gaat zo. In een bepaalde regio van een land was een grote opstand geweest. Slechts met moeite had de koning dat gebied weer kunnen onderwerpen. Maar het was gelukt, het verzet was gebroken. De koning was echter bijzonder kwaad over het tarten van zijn gezag. Daarom gaf hij het volgende bevel. Alle mannen in die streek moesten met een stuk touw om hun nek lopen, vastgebonden op de manier van een strop. Een teken dat hun opstandigheid eigenlijk de dood verdiende. En het had ook een akelig praktische kant: de soldaten van de koning konden zo direct iedereen ophangen die ze maar wilden… Zo, gaat het verhaal, is de stropdas ontstaan. Lees verder

Preek psalm 116 ‘dank voor redding’, dankzegging HA

Tags

, , ,

Gemeente van Jezus Christus,

[intro: student redt vrouw uit auto]
Vorige week raakte er in Delft een auto te water, misschien heb je er ook iets van gezien of gelezen. Het was daar toen koud en glad, net als hier. De auto raakte in een slip en kwam in de gracht terecht – ondersteboven. In de auto zat een vrouw die er niet zelf uit kon komen. Het lijkt mij zo’n beetje de ergste nachtmerrie die je kan overkomen – opgesloten op zijn kop terwijl het water stijgt… Maar toen kwam er een dappere student uit een studentenhuis. Uit zijn raam had hij het ongeluk zien gebeuren. Er lag nog wat ijs op de gracht, maar hij aarzelde niet, trok zijn shirt uit en sprong in het ijskoude water. Een filmpje ervan kun je op internet terugvinden. Snel zwom hij naar de auto toe en probeerde het portier open te maken. Stel je voor dat je in de auto zit, beter gezegd hangt, in zo’n benarde situatie, en dat je dan een redder ziet komen! Het lukte hem helaas niet om het portier open te krijgen, en intussen bleef het water naar binnen lopen. De student riep naar de kant ‘gooi een steen’ en dat gebeurde. Maar hij kreeg geen raampje ingeslagen. Iemand anders kwam al met een bijl naar buiten, maar die was te zwaar om naar het midden van de gracht te gooien. Toen werd er een hamer gebracht, en lukte het wel. De vrouw in de auto werd door het kapotte raampje naar buiten gehaald, en zij en de redder werden omhoog getrokken tot op de kade, waar nog sneeuw in de hoeken lag.
Ja, dan ben je echt een held, als je zo in de gracht springt om iemand te redden. Dan heb je wel een verhaal te vertellen! Maar stel je voor dat je die vrouw bent in die auto. Lees verder

Preek Markus 2:14-17 ‘Jezus eet bij Levi’, HA

Tags

, ,

Gemeente van Jezus Christus,

[intro]
De evangelist Marcus is iemand van weinig woorden. In enkele zinnen slechts schetst hij de maaltijd waar Jezus te gast is, bij Levi de tollenaar. Je hebt het gelezen voor je het doorhebt. Maar achter deze woorden gebeurt er veel! Allerlei mensen zijn aanwezig, Het is een kleurrijk geheel. Levi, de rijke belastingontvanger, die een volgeling van Jezus is geworden. Maar Er zijn ook allerlei collega’s van hem aanwezig. Rijke mannen, die samenwerkten met de Romeinse bezetter en daar niet slechter van waren geworden. Mannen met mooie gewaden, die elders zelden bij een maaltijd werden uitgenodigd – de meeste mensen keken hen met de nek aan. Dan is en verder een heel gezelschap aan mensen, die door Marcus kortweg als ‘zondaars’ worden aangeduid. Mannen en vrouwen die bekend staan als de bonte hond, terecht of niet. Mensen die zich niet houden aan Gods goede wet, of aan de regels van het sociale fatsoen, of allebei niet. In gedachten zie ik ze voor me: een man bekend om zijn schimmige zakendeals, een uitdagend geklede vrouw, een alcoholist, een artistiek type, een paar leeglopers… geen trouwe synagoge bezoekers. Tussen hen in: Jezus met zijn leerlingen. Zie je hem zitten? Aan de rand zie ik mensen kijken: een aantal van de religieuze leiders van de stad – Farizeese schriftgeleerden. Met verbazing zien ze het gezelschap zitten, en misschien ook wel met verontwaardiging. Vooral die Jezus. Jezus, die rabbi die de laatste tijd zo bekend is geworden, die wonderdoener – wat doet hij tussen dat zootje ongeregeld? Lees verder

Preek Efeze 4:11-12, bevestiging en afscheid ambtsdragers

Tags

, ,

Gemeente van Jezus Christus,

[intro: voetbalteam]
“De kerk is geen voetbalclub” zo wordt wel eens geroepen. Dat is helemaal waar, en het is goed om dat te beseffen. Want al te makkelijk denken we aan de kerk toch als een soort club of vereniging. De kerk als club waar je contributie voor betaalt (deze weken met kerkbalans) en waar je dan dingen van mag verwachten. Een club waar je opzegt als je er geen tijd meer voor hebt, of als het je niet meer bevalt. Een club die vaak tekort heeft aan vrijwilligers, zoals zoveel clubs in deze vergrijzende samenleving. Echter, als we denken aan de kerk als een club, denken we horizontaal, vergeten we God. Hij die juist de basis is van ons kerk-zijn! Nee, de kerk is geen voetbalclub. De Bijbel reikt heel andere beelden aan: als gemeente zijn we het lichaam van Christus – we hoorden het in de schriftlezing. We zijn samen een gezin, een familie. We zijn een tempel waar God in woont. Diepe beelden met betere inhoud.
En toch… toch wil ik vanmorgen de vergelijking maken tussen de kerk en voetbalclub. Of beter gezegd: tussen de kerk en een voetbalteam. Want in een voetbalteam heb je verschillende rollen. Je hebt de spelers, verdedigers en aanvallers. Maar je hebt ook coaches, trainers. En je hebt nog ondersteunende mensen op de achtergrond. Een hele groep gevarieerde mensen dus. Maar samen hebben ze één doel: hun club laten winnen, of in elk geval zo hoog mogelijk laten eindigen. Allemaal zetten ze zich in voor hetzelfde doel, en daarom horen ze bij elkaar.
De christelijke kerk zou je kunnen zeggen, is ook zo’n team. Een gevarieerde groep mensen die samen voor hetzelfde gaan, en zich daar ieder op hun eigen wijze voor inzetten. Om het een beetje oneerbiedig te zeggen: Wij zijn samen ‘team Jezus’. Wij dragen zijn clubkleding. Paulus zegt dat trouwens ook ergens, dat wie gedoopt is Christus heeft aangetrokken. Het beeld van het team wil ik vanmorgen wat uitwerken Lees verder