Onlangs hoorde ik het iemand nog zeggen: ‘de deugd in het midden’. Vooral oudere mensen zullen deze uitdrukking kennen, schat ik in. Dus voor mensen van mijn leeftijd: soms wordt het half schertsend gezegd als iemand de middelste is op de bank of iets dergelijks. Waar komt deze uitdrukking eigenlijk vandaan? Iemand beweerde dat het komt van Jezus die als onschuldige gekruisigd werd tussen twee misdadigers. De Deugd in het midden!
Waarschijnlijk komt het echter van nóg langer geleden: bij de oude Grieken. Zij spraken veel over deugden, ook al zo’n woord dat je niet veel meer hoort. Een deugd is een goede karaktereigenschap, zoals moed of zelfbeheersing of rechtvaardigheid. Nu is volgens de Griekse filosoof Aristoteles een deugd te definiëren als ‘het juiste midden’. Moed is bijvoorbeeld het juiste midden tussen angst en overmoed. Je laat je niet verlammen door angst voor gevaar, maar je neemt ook niet overmoedig risico’s alsof je onkwetsbaar bent. Dat past wel heel goed bij die uitdrukking ‘de deugd in het midden’!
De oude Grieken kenden 4 deugden: verstandigheid, matigheid, zelfbeheersing en moed. In de christelijke traditie worden er echter gewoonlijk zeven geteld: de vier Griekse plus geloof, hoop en liefde. Weet u wat nu het bijzondere is? Deze christelijke deugden zijn níet het juiste midden. Je kunt eenvoudig niet teveel geloven, hopen of liefhebben! Daarom is een een christen als het goed is ook niet iemand van het gematigde midden, een brave burger. Nee, wie Jezus volgt, is geroepen om extreme dingen te doen: je vijanden liefhebben bijvoorbeeld, of tegen alles in blijven geloven dat Gods rijk zal komen. Ik vrees dat kerkmensen veel te veel bekend zijn als mensen die nooit uit de band springen, het veilige midden kiezen. Als ik naar Jezus kijk zie ik toch iets anders! Laat christenen maar meer ‘extremistisch’ worden – zo ver gaan in geloof, hoop en liefde dat het buiten de burgerlijke bandbreedte valt!