Preek Dankdag 2021 'Noachs offer en Gods belofte'

Tags

, , , ,

Gemeente van Jezus Christus,

[intro]
de afgelopen tijd is er in het nieuws veel aandacht voor klimaatverandering en de gevolgen daarvan. Het KNMI heeft een rapport uitgebracht, en daar staat in dat over tachtig jaar, in het jaar 2200, de zeespiegel in de Noordzee ongeveer een meter hoger zal staan dan op dit moment. Kustregio’s wereldwijd worden bedreigd door overstroming, dat is bekend, maar nu komt het wel dichtbij! De zee een meter hoger, wat betekent dat? Ik heb het eens opgezocht, en het water in de Merwede hier bij Woudrichem staat gewoonlijk minder dan een meter boven zeeniveau. Als het zeewater een meter stijgt, dan betekent het dus dat er zout water de rivieren op zal stromen, zeker tot aan hier en nog wel verder. Wat betekent dat voor de vissen? De vissers? En wat betekent dat voor de dijken? Moeten die allemaal een meter opgehoogd? Dat gaat miljarden kosten!
Overstromingsgevaar! En er is nog meer: het wordt warmer en het weer verandert. Wat betekent dat voor de oogsten, hier en elders op de wereld? Juist deze week is er een grote klimaattop bezig in Glasgow, waar het gaat over zulke dingen. Is het tij nog te keren? Is daarvoor de wil bij wereldleiders, en bij de bevolking? Of moeten we ons maar instellen op overstromingen en misoogsten?
Aan deze dingen moest ik denken toen ik het Bijbelgedeelte voor vandaag las. Als je leest dat zaaien en oogsten niet zal ophouden, dat zomer en winter er zullen blijven… als ik hoor hoe God belooft dat hij de aarde nooit meer helemaal zal overstromen… Dat klinkt hoopvol tegenover misoogst en zeespiegelstijging, dat geeft hoop tegenover doemscenario’s die je soms hoort. Geen onafwendbare ondergang door menselijk handelen, maar Gods belofte van bewaring van de aarde. Of maak je het zo al te simpel, door die twee tegenover elkaar te stellen?
Het Bijbelgedeelte voor vanavond werd me aangereikt door de HGJB. Niet met de gedachte om over broeikaseffect te preken, denk ik, maar met het oog op Dankdag. Dat is het vandaag: dankdag voor gewas en arbeid. Daarvoor heeft dit gedeelte ons veel te zeggen. Dan focus ik allereerst op iets anders. Lees verder

Preek 'David spaart Sauls leven', gezinsdienst n.a.v. 1 Samuel 26

Tags

, , ,

Gemeente van Jezus Christus, jong en oud, tieners, kinderen,

[intro: het verhaal]
Het is een spannend verhaal wat we daarnet uit de Bijbel hoorden Je ziet het als het ware voor je, hoe David daar het kamp in sluipt, naast Saul staat, hoe hij fluisterend overlegt… Als vanzelf vraag je je af, we hebben het er op de catechese over gehad: wat zou ik gedaan hebben als ik zo’n kans kreeg om mijn doodsvijand uit te schakelen?
David zwerft al een tijd rond in de woestijnachtige wildernis in het zuiden van Israël. Vroeger was hij generaal van het leger van Israël, maar nu wordt hij achternagezeten door de soldaten van datzelfde leger. Waarom? Omdat koning Saul hem wil doden!
Wat is er gebeurd dan? Koning Saul heeft een tijd terug een boodschap van God gehad dat hij geen koning kan blijven, omdat hij veel verkeerde dingen heeft gedaan. Over die boodschap is koning Saul kwaad, dat kun je begrijpen! Híj wil de baas blijven! Maar er is meer: God heeft David tot koning laten zalven en hem zo aangewezen als degene die later koning zal worden. Saul heeft daarvan gehoord; en sinds hij dat weet, wil hij David uit de weg ruimen! Hij heeft al twee keer een speer naar Davids hoofd gegooid – net mis. David heeft het paleis maar snel verlaten. Hij moet vanaf dat moment vluchten en zwerven door de wildernis met een klein groepje strijders, altijd opgejaagd.
Nu is het nacht. Saul en zijn soldaten slapen, in een kamp ergens langs de kant van de weg. David staat op een heuvel er vlakbij met zijn mannen. Ze kijken. Wat is het stil in dat kamp! Het lijkt wel alsof iederéén slaapt, zelfs de wachtposten. Vreemd! David zegt Lees verder

Preek ‘jullie zijn zout en licht’, n.a.v. Mattheus 5:14-16

Tags

, ,

Gemeente van Jezus Christus,

[intro: zout]
let je wel eens op wat je allemaal binnenkrijgt met het eten? Soms kun je daar verbaasd van staan. Zo blijkt het dat er in het Nederlandse eten over het algemeen te veel zout zit. Zonder dat je het merkt, krijg je er snel veel van binnen. Als je op de verpakking kijkt van allerlei producten, kun je ervan schrikken hoeveel zout daar is ingestopt. Op bijna alle producten staat zo’n tabelletje met in de onderste regel hoeveel zout er per 100 g in zit. Ik vond bij ons in de koelkast een flesje sambal, en het blijkt gewoon voor 10% uit zout te bestaan! Maar ook in kant-en-klaarmaaltijden, vleeswaren en nog veel meer andere dingen zit veel zout.
Waarom doen fabrikanten dat? Waarom stoppen ze in veel dingen zout? Omdat het voordelig voor hen is. Het kost bijna niets, het versterkt de smaak, en het maakt producten ook nog aanzienlijk langer houdbaar. Zout is een smaakmaker en een conserveringsmiddel. Wij hebben tegenwoordig ook andere conserveringsmiddelen, maar vroeger was zout daarvoor nummer één. Oudere mensen zullen zich misschien nog wel ingemaakte zoute bonen herinneren, of zoute vis – allemaal houdbaar gemaakt door zout. Zout weert bederf!
Waarom ik daarmee begin? Omdat we vandaag Jezus ook over zout horen spreken. Over zout en licht. Lees verder

Preek 'Bid voor de vrede van Jeruzalem', n.a.v. psalm 122

Tags

, , ,

Gemeente van Jezus Christus,

[intro: de indruk die Jeruzalem maakt]
wat moet het mooi zijn geweest voor de pelgrims die naar Jeruzalem trokken. Een lange tijd gelopen, en dan: de stad in zicht, wit in de zon. De sterke stadsmuren, de schitterende tempel. Geroezemoes van alle pelgrims om je heen, je moede benen die weer kracht krijgen: we zijn er bijna! En dan iemand die begint te zingen, met een droge keel van al het stof op de weg – toch zingen. “Jeruzalem dat ik bemin, wij treden uwe poorten in. U, Godsstad mogen wij ontmoeten”.
Wat was Jeruzalem bijzonder voor de mensen in het oude Israël. De stad waar Gods huis was, de tempel, waar God zelf woonde. De stad waar je heenging om te offeren en om feesten te vieren. De stad waar de koningen regeerden uit Davids dynastie.
Wat is het nog altijd indrukwekkend om in Jeruzalem te komen! De mensen hier in de kerk die er geweest zijn, weten het wel. De eeuwen die op je neerzien. Maar dat niet alleen. Dit is méér dan een oude stad, het is op een speciale manier Gods plek. De plek waar eens de tempel stond, maar ook de plek waar Jezus is gestorven en opgestaan. De graftuin, de Olijfberg… Nog steeds beginnen mensen soms die psalm te zingen, in een touringcar vol hedendaagse pelgrims, of gewoon buiten op een heuvel met uitzicht op de oude stad. Jeruzalem!

[de oproep in vers 6]
Over deze stad gaat het vandaag, op deze Israëlzondag. Lees verder

Preek 'David en Goliath', 1 Samuel 17

Tags

, , ,

Gemeente van Jezus Christus, hier en thuis,

[intro]
Stel je voor, je loopt ‘s avonds over straat. Niet hier in Woudrichem, maar ergens in Amsterdam of een andere grote stad. Je loopt ‘s avonds over straat – het is een nogal smalle en vervallen straat – en ineens zie je een enorme hond aankomen. En niet zomaar, hij kijkt naar je en komt nogal dreigend jouw richting op lopen. Jij bent alleen, wat doe je op zo’n moment…?
Daar kun je natuurlijk van alles voor bedenken, wat je zou doen en hoe het af zou lopen. Volgens psychologen komt je eerste impuls altijd neer op één van deze dingen: fright, flight of fight. Als er plotseling een dreiging is, ga je als vanzelf voor deze keuzes. Fright: verlamd zijn van angst, bevriezen als het ware, en hopen dat het gevaar vanzelf over gaat. Dat de hond verder zal gaan. Of flight: vluchten, er vandoor gaan zo snel je kunt, en hopen dat die hond je niet pakt. Of fight: vechten. Je spieren spannen, rondkijken of er ergens een stok of een steen ligt om je te verdedigen.
Fright, flight of fight – bevriezen, vluchten of vechten. Dat zijn ook de dingen die we vandaag tegenkomen in het verhaal van David en Goliat. Kijk maar mee in je Bijbel. In vers 11 staat: ‘Saul en het leger van Israël stonden verlamd van schrik’ – fright. In vers 24 lezen we ‘bij het zien van Goliat renden de soldaten angstig weg’ – flight. En gevochten wordt er natuurlijk ook, door de dappere David.
Maar… wat heeft dit alles ons te zeggen? Dat vechten beter is dan vluchten of verlamd staan van angst? Nou nee… ik denk dat het over heel iets anders gaat hier! U of jij weet misschien nog de vorige preek over David, het vorige hoofdstuk. Daar hoorden we als kernzin“de mens ziet aan wat voor ogen is, maar de Heer…”. Nu, in het volgende hoofdstuk, gaat het óók daarover. Zie je aan wat voor ogen is, of kijk je verder? Zie je alleen een onoverwinnelijke reus, of houd je iets anders voor ogen? Daar wil ik vanmorgen met u bij stilstaan. Lees verder

Preek startzondag 2021 Geef het geschenk door

Tags

, , , ,

Gemeente van Jezus Christus, jong en oud, hier en thuis,

[introductie]
wat een mooi verhaal, dat van die maaltijd bij het meer! Wat zou ik daar graag bij zijn geweest, en jullie misschien ook wel, kinderen. Er waren toen ook kinderen bij, staat in de Bijbel. Stel je voor, hoe je daar met heel veel mensen zit. Jezus heeft gezegd dat iedereen op het gras moet gaan zitten. Het lijkt wel een heel grote picknick. Het wordt avond, de lucht is rustig, en je kijkt vol verwachting wat er gaat gebeuren. Je hebt best wel trek, dus je hoopt dat er niet een preek komt van Jezus. Je kijkt: een paar van zijn leerlingen geven een klein mandje met brood en vis aan Hem. Wat gaat daarmee gebeuren? Terwijl je het brood ziet, krijg je nog meer trek. Dan zegt Jezus: laten we God danken voor het eten! Hij spreekt het vaste dankgebed uit dat bij een maaltijd hoort – net als vader thuis doet. ‘Maar wat gaan we dan eten?’ denk je. Er is toch nooit genoeg voor zoveel mensen? Dan breekt Jezus het boord en de vis in stukken. Zijn leerlingen doen de stukken in manden, en brengen het rond. En… het gáát maar door! Steeds weer een nieuwe mand vol. Daar komt er al één naar jou en je ouders. Je vader pakt uit de mand, geeft ook brood en vis aan jou… je eet ervan… Heerlijk, en wonderlijk. Het is een beetje alsof je droomt. Alsof iedereen droomt deze avond.

[de punten]
Ik denk dat de meesten van ons deze geschiedenis wel kennen, uit de kinderbijbel bijvoorbeeld. Eén ding valt natuurlijk meteen op: hoe Jezus overvloed geeft, hemelse overvloed. Wat moet dat indruk hebben gemaakt! Maar… als je goed leest, kan er nog iets opvallen. Lees verder

Preek Saul, Jonathan en Gods plan , n.a.v. 1 Samuel 18

Tags

,

Gemeente van Jezus Christus,

[intro]
soms kom je verbitterde mensen tegen. Mensen die teleurgesteld zijn in het leven, in anderen, misschien ook wel in zichzelf. Ik herinner me dat ik eens sprak met zo iemand. Al jong had hij door een ziekte uit het werkende leven moeten stappen. En het leek erop dat hij daar nooit overheen had kunnen komen. Niet dat hij dat zei, maar dat begreep ik achteraf. Wat ik op dat moment wél merkte, was dat hij zo negatief was over allerlei dingen. De regering deugde niet, de kerk was ook niks… Hij had weinig contact met familieleden, en hij kon precies vertellen wat er aan hen niet deugde. Van anderen begreep ik echter dat hij zelf ook dingen had gezegd en gedaan die niet bepaald goed waren.
Ik word altijd een beetje neerslachtig van zulke ontmoetingen. Het is alsof de zon verduisterd is. Misschien kent u ook zo iemand – of hebt u er zelf iets van, ik hoop het niet! En het tragische: ik begreep dat deze man zo ánders had kunnen zijn, als hij maar niet onvrijwillig op een zijspoor was gekomen door zijn ziekte; of als hij daar anders mee had kunnen omgaan. Hoe erg is het, als teleurstelling allerlei vruchten draagt: niet alleen verdriet, maar ook ontevredenheid. Boosheid. Bitterheid en kwaad. Dan zit een mens helemaal vast. Wie haalt je ooit daaruit? Het lijkt mens-onmogelijk.
Vandaag komen we in de Bijbel iemand tegen die net zo vast zit. Koning Saul is

[hoe Saul vast raakt]
In het hoofdstuk dat we lazen, zien we hoe Saul langzaam vast komt te zitten in duisternis. Achtereenvolgens lezen we over wantrouwen, woede, angst, haat, en zelfs pogingen om David uit de weg te ruimen. Ja, want het komt allemaal Lees verder

Preek ‘God altijd loven’ n.a.v. Psalm 138

Tags

, , ,

Uit de BIJbel is gelezen: psalm 138 en Handelingen 16:23-34

Gemeente van Jezus Christus, hier en thuis,

[intro]
vanavond de dienst van dankzegging, zoals dat heet, na de viering van het Heilig Avondmaal. Vandaar dat we er een lofpsalm centraal staat in de preek vanavond: psalm 138. “U wil ik loven met heel mijn hart, voor u zingen, mij buigen, uw naam loven om uw liefde en trouw!” Een loflied, dat wij mogen leren nazingen.
Psalm 138 zal voor sommigen, die de psalmen nog hebben geleerd op school, bekend en geliefd zijn. Ook bij ‘Nederland Zingt’ hoort deze psalm bij het vrij kleine rijtje psalmen dat regelmatig langskomt. Dat komt ongetwijfeld door de inhoud, vol lof, maar tegelijk met diepte. Geen schel gejuich in deze psalm, juist diepte. In mijn vorige gemeente was er iemand die deze psalm nooit kon zingen zonder tranen in zijn ogen te krijgen. “Als ik omringd door tegenspoed, bezwijken moet, schenkt Gij mij leven”. Dat had te maken met dingen uit zijn leven. Die woorden tekenden precies zijn geloof: omringd door tegenspoed, veel meemaken, maar… de HEER die leven en redding geeft. ‘En tóch…’- dat zit sterk in deze psalm.
Het leven met God is niet alleen maar makkelijk. Het leven zonder God trouwens al helemaal niet. Maar: dat is geen reden om God niet te loven. God kun je loven te midden van moeilijkheden! Daar zullen we vanavond meer over horen. Vanmorgen hoorden we hoe de HEER zegent en helpt, midden in de strijd van het leven. En vanavond overdenken we hoe wij de HEER mogen loven, ook midden in de strijd van het leven! Lees verder

Korte preek psalm 23:5, Heilig Avondmaal

Tags

, ,

Gemeente van Jezus Christus, hier en thuis,

[Intro]
we hoorden uit psalm 23 die overbekende woorden: ‘de Heer is mijn herder’. Als u of jij één psalm kent, dan is het waarschijnlijk deze. Maar laat me vanmorgen eens met één duidelijke opmerking beginnen: de Heer is géén herder! De Heer is géén herder, en wij zijn geen schapen. Nu denkt u of jij misschien: hè? Is de dominee van zijn geloof gevallen? Zo bedoel ik het echter niet. Maar ga eenvoudig bij jezelf na: heb je hoeven, loop je op vier poten? Nee natuurlijk. We zijn als gelovigen niet letterlijk schapen, en net zo is de Heer niet letterlijk een herder. De woorden van de psalm zijn een bééld. Een mooi beeld, een bekend beeld ook, maar toch niet meer dan dat. Luister maar naar onze tweede Schriftlezing: daar keert het beeld om en wordt Jezus een lam genoemd!
Het is goed om ons dit beeldkarakter van de psalm te realiseren. Vaak blijven we in deze psalm hangen bij het beeld, waar we ons van alles bij kunnen voorstellen. Een heuvellandschap, een herder, blatende schapen en lammetjes in een vallei… Heel idyllisch. Ja, het beeld is mooi en vredig, maar is de psalm dat ook? Is een leven met de Heer dat ook?
Vandaag wil ik eens insteken bij vers 5 van de psalm. En daar vallen we meteen uit het beeld van de herder en zijn schapen. Vers 5, daar staat: “U nodigt mij aan tafel voor het oog van de vijand”. De vijand! Die is er blijkbaar. Dat klinkt weinig idyllisch! Het is ook meteen duidelijk dat het hier niet meer over schapen gaat – dat ging het de hele tijd al niet. In het oude Israël werd deze psalm waarschijnlijk gezongen in de tempel of elders bij een offermaaltijd – we hoorden vorige week over zo’n maaltijd in Bethlehem. De dichter zingt: U, God, nodigt mij aan tafel. Toen aan de offermaaltijd, maar vandaag mogen we ook wel denken aan het Heilig Avondmaal, zoals wij dat vieren. Aan tafel bij God, genodigd door Hem! Lees verder

Preek 1 Samuel 16 ‘David de gezalfde’

Tags

, , ,

Gemeente van Jezus Christus, hier en thuis,

[intro: uiterlijk bedriegt]
een paar jaar geleden overleed de Engelse wetenschapper Stephen Hawking. Hawking zat in een rolstoel, kon zich vrijwel niet bewegen, zijn kleren zaten zakkerig om hem heen. Hij kon zelfs niet praten, maar maakte zich verstaanbaar door middel van een spraakcomputer met een blikkerige stem. Als je hem ergens was tegen gekomen, zou je hem misschien zielig hebben gevonden. Je zou vast hebben gedacht dat hij niets kon. Misschien zou je wel hebben aangenomen dat hij verstandelijk beperkt was… Echter, Stephen Hawking was één van de briljantste natuurkundigen van zijn generatie! Hij stelde complexe theorieën op over zwarte gaten, hij schreef boeken en artikelen… hij was werkelijk briljant, een beroemdheid.
Een ander voorbeeld: in een Lees verder